قبل از هر توضیحی ذکر این نکته ضروری است که محاسبات با دو پیش فرض ذیل انجام شده است: 

مشاهده میگردد که باند حریم اشغال شده در این حالت ۵/۷۸ متر است.

 

*  میزان باند حریم اشغال شده توسط یک خط انتقال ۲۳۰ کیلوولت دو مداره و یک خط ۶۳ کیلوولت دو مداره که در مجاورت هم احداث گردیده است بطوریکه باند حریم خطوط ۲۳۰ کیلوولت و ۶۳ کیلوولت در در یک سمت دارای همپوشانی میباشند:

مشاهده میگردد که باند حریم اشغال شده در این حالت از ۵/۷۸ متر به ۵/۶۵ متر کاهش یافته است.

 

* احداث خط چهار مداره ۲۳۰ و ۶۳ کیلوولت:

ارگونومي‌ محل‌ كار

       از نيروي انساني به عنوان باارزش­ترين منابع هر سازمان ياد مي­شود. با توجه به  اهميت حفاظت  از اين منبع با ارزش همچنين مشكلاتي كه درصورت بروز آسيبها گريبانگير مصدومين و خانواده آنها ، سازمان و همكاران افراد حادثه ديده شده و موجب اتلاف بخشي از منابع و سرمايه­هاي شركت مي­گردد ، لازم است كارفرما بر اساس وظايف قانوني و اخلاقي خود در قبال كاركنان ، تمهيداتي جهت كاهش حوادث اتخاذ نمايد. علاوه بر خطراتي كه پرسنل اجرايي را تهديد مي­كند ، كاركنان ستادي نيز در معرض مخاطراتي قراردارند كه مي­تواند منجر به كاهش كارايي ، تحميل هزينه­هاي سنگين درماني و بروز زيانهاي مالي جبران ناپذير (زيانهاي مالي ناشي از تأخير در انجام امور در اثر  مرخصي استعلاجي يا از كار افتادگي پرسنل و ...) گردد. يكي از مهمترين اين خطرات ، آسيبهاي ناشي از  استقرار نامناسب‌ هنگام‌ كار كردن مي­باشد.‌  استقرار نادرست‌ هنگام‌ كار كردن‌، مي‌تواند منجر به‌ صدمات‌ عضلاني‌ اسكلتي‌ شود و روي‌ گردن‌، پشت‌، شانه‌ها، بازوها و انگشتان‌ تاثير سوء بگذارد. در صورتي‌ كه‌ احساس‌ هرگونه‌ ناراحتي‌ مي‌كنيد بايد با پزشك‌ خود مشورت‌ كنيد. در خصوص وضعيت استقرار در هنگام كار كردن ، نكات و سؤالاتي مطرح مي­گردد كه تشريح يا پاسخگويي به آنها و رعايت نكات بهداشتي مطرح شده مي­تواند به كاهش آثار زيان­بار ناشي از استقرار نادرست درهنگام كار كمك شاياني بنمايد.

آيا هنگام‌ نشستن‌ كاملاً راحت‌ هستيد؟

       صندلي‌ راحت‌ و مناسب‌ كشيدگي‌ كمر‌ را كمتر مي‌كند. بايد قادر باشيد، ارتفاع و وضعيت‌ پشت‌ صندلي‌ خود را تغيير دهيد. سعي‌ كنيد هنگام‌ نشستن‌ ، زانوهايتان‌ در سطح‌ ران‌ها‌ قرار گيرند. به‌ منظور جلوگيري‌ از صدمات‌ كمر، هنگام‌ نشستن‌ روي‌ صندلي‌ به‌ حالت‌ راست‌ بنشينيد. اگر صندلي‌تان‌ به‌ اندازه‌ كافي‌ از كمرتان‌ محافظت‌ نمي‌كند ، از يك‌ حوله‌ گرد شده‌ يا يك‌ بالشتك‌ استفاده‌ كنيد تا هنگام‌ نشستن‌ كمر شما وضعيت‌ صحيح‌ به‌ خود بگيرد. صندلي‌ مناسبي‌ براي‌ خود تهيه‌ كنيد. بعد از اين‌ كه‌ صندلي‌تان‌ وضعيت‌ صحيح‌ پيدا كرد ، به‌ پاهايتان‌ نگاه‌ كنيد. آيا آنها بصورت صاف‌ در كف‌ زمين‌ قرار گرفته‌اند؟ ممكن‌ است‌ بخواهيد به‌ پاهايتان‌ استراحت‌ دهيد. اين‌ حالت‌ هرگونه‌ فشار روي‌ مفاصل‌ و عضلات آنها‌ را تسكين‌ مي‌دهد. از انداختن‌ يك‌ پا روي‌ پاي‌ ديگر يا نشستن‌ روي‌ يك‌ پا ، حتماً خودداري‌ كنيد.

‌ موقعيت‌ صفحه‌ مانيتور نسبت به كاربر چگونه بايد باشد؟

       هنگامي‌ كه‌ در يك‌ وضعيت‌ كاملاً راحت‌ نشسته‌ايد ، كامپيوتر شما هم بايد ‌ در‌ وضعيت‌ صحيح‌قرار گيرد. صفحه‌ مانيتور بايد تقريباً 12 تا 30 اينچ‌ (30 تا 75 سانتي‌متر) از چشم‌ شما فاصله‌ داشته‌ باشد. بهترين‌ وضعيت ،‌ قرار دادن‌ كامپيوتر به‌ فاصله­اي معادل‌ طول‌ بازوهاست‌. بخش‌ بالايي‌ صفحه‌ مانيتور بايد حدوداً در سطح‌ چشم‌ها باشد. به‌ منظور قرارگيري‌ در اين‌ وضعيت ،‌ ممكن‌ است‌ نياز باشد كه‌ بايستيد. از تعدادي‌ كتاب‌ براي‌ بالا آوردن‌ مانيتور و‌ دستيابي‌ به‌ بهترين‌ وضعيت‌ كمك‌ بگيريد.

انعكاس‌ صفحه‌ مانيتور و نور آزاردهنده‌ آن‌ چه مضراتي دارد و براي كاهش آن چه بايد كرد؟

       صفحه مانيتور نبايد نور آزاردهنده‌ و شديد داشته‌ باشيد. اين‌ بدان معني‌ است‌ كه‌ موقعيت‌ ‌ مانيتور بايد طوري‌ باشد كه‌ نور و روشنايي‌ از قسمت‌ بالا روي‌ آن نتابد. سعي‌ كنيد‌ مانيتور را طوري‌ قرار دهيد كه‌ با يك‌ زاويه‌ راست‌ نسبت‌ به‌ پنجره‌ قرار گيرد. براي پيدا كردن مناسب­ترين وضعيت ، مانيتور را چند بار بچرخانيد و چند بار در موقعيت‌هاي‌ مختلف‌ امتحان‌ كنيد تا ‌ وضعيت بهينه‌حاصل شود. ممكن‌ است‌ مجبور باشيد ميز خود را كمي‌ حركت‌ دهيد. در صورتي‌ كه‌ تابش‌ نور شديد همچنان وجود داشت‌، از يك‌ فيلتر روي‌ صفحه‌ مانيتور استفاده‌ كنيد. فيلتر را نيز چند بار امتحان‌ كنيد. تنظيم‌ نور تفاوت‌ زيادي‌ در ديدن‌ صفحه‌ مانيتور ايجاد مي‌كند.

آيا وسايل‌ كار بايد به‌ آساني‌ دسترس‌ باشند؟

       وسايل‌ كار مثل‌ تلفن‌ يا منگنه‌ بايد قابل‌ دسترسي‌ و در فاصله‌ اندكي‌ از بدن‌ باشد. مهم‌ است‌ كه‌ به‌ طور مكرر بدن‌ خود را بكشيد و براي‌ برداشتن‌ شي‌ء خم‌ شويد. داشتن‌ بهترين‌ وضعيت‌ بدني باعث مي‌شود تا از كشيدگي بيش از حد بازوها ، شانه‌ و عضلات‌ پشت‌ پيشگيري شود. در صورتي‌ كه‌ مجبوريد مدت‌ طولاني‌ با تلفن‌ صحبت‌ كنيد ، گوشي‌ تلفن‌ را بطور متناوب دست‌ به‌ دست ‌نماييد. تكرار حركت‌ گوشي‌ بين‌ گوش‌ و شانه‌هايتان‌ مي‌تواند منجر به‌ كشيدگي عضلات‌ گردن‌ شود.

  نشستن‌ روبروي‌ صفحه‌ كليد:

       وقتي‌ از صفحه‌ كليد استفاده‌ مي‌كنيد ، مچ‌ دست‌ خود را در وضعيت‌ مستقيم‌ نگهداريد. نبايد مچ دست را به‌ جلو ، پايين‌ يا يك‌ طرف‌ خم‌ كنيد. بازوهاي‌ شما بايد در وضعيت‌ عمودي‌ و پايين‌تر از شانه‌ها باشند. استفاده‌ از حالت‌ استراحت‌ مچ‌ها مي­تواند به‌ شما كمك‌ كند تا از خم‌ شدن‌ ناراحت‌كننده‌ مچ‌ دست‌ جلوگيري‌ كنيد. موس و‌ صفحه‌ كليد بايد تا حد امكان‌ به‌ شما نزديك‌ باشد. بازوها بايد حالت عمودي‌ نسبت به شانه‌ها داشته  و پايين‌تر از شانه‌ها باشند.
پد موس‌ به‌ شما كمك‌ مي‌كند تا مچ‌ دست‌ خود را راست‌ نگهداريد و از خم‌ كردن‌ آزاردهنده‌ جلوگيري‌ مي‌كند. سعي‌ كنيد كار كردن با صفحه كليد را ياد بگيريد و از موس كمتر استفاده نماييد.

استراحت‌ كنيد:

       سعي‌ كنيد زمان‌ كار كردن‌ خود را طوري‌ تنظيم‌ كنيد كه‌ مدت‌ زيادي‌ روبروي‌ كامپيوتر ننشينيد. اگر كار شما عمدتاً با كامپيوتر است‌، به‌طور منظم‌ مدتي‌ استراحت‌ داشته‌ باشيد. هنگام‌ كار طولاني‌ با كامپيوتر، حداقل‌ 5 تا 10 دقيقه استراحت‌ كنيد. به‌ چشم‌هايتان‌ نيز استراحت‌ دهيد و مدت‌ طولاني‌ به‌ صفحه‌ كامپيوتر نگاه‌ نكنيد. مي‌توانيد به‌ مدت‌ چند ثانيه‌ به‌ وسايل‌ ديگر نگاه‌ كنيد.

نكته‌: هنگام‌ كار‌ روي‌ ميز كار ، اگر احساس‌ درد و ناراحتي‌كرديد، كار خود را مدتي‌ قطع‌ و استراحت‌ نماييد. در صورتي‌ كه‌ هنگام‌ كار احساس‌ درد داشتيد، با افرادي‌ كه‌ در وضعيت‌هاي‌ بهتري‌ هستند صحبت‌ كرده‌ تا مشكلات‌ خود را برطرف‌ كنيد. در صورت پايدار بودن‌ علايم‌ و برطرف‌ نشدن ، حتماً با پزشك‌ خود مشورت‌ كنيد.

منبع: سايت سلامتيران http://www.salamatiran.com

موارد مهم ادعاهاي قراردادي پيمانکاران

چكيده

مقاله حاضر سعي دارد كه با برشمردن موارد مهم ادعاهاي قراردادي پيمانكاران، يك نگاه پيشگيرانه درجهت جلوگيري از به اختلاف كشيده شدن رابطه پيمانكار و كارفرما ارائه كند.

مقدمه
قراردادهاي اجرايي معمولا در حين اجرا و انجام عمليات ، با توجه به خطا در طرح اوليه ، اشتباه در تهيه و تنظيم اسناد مناقصه ، شرايط پيش بيني نشده و نياز به تطبيق با شرايط اجرايي جديد ، به اصلاح يا صدور متمم احتياج پيدا مي کنند . اگر در باره محدوده کارهاي جديد و هزينه هاي آن و ساير شرايط بين طرفين توافق حاصل شود و الحاقيه لازم امضا و مبادله شود ، مشکل بخصوصي بروز نخواهد کرد. ولي اگر بين طرفين در باره هر يک از عوامل موثر در تغييرات قراردادي توافق به وجود نيايد و اختلاف وجود داشته باشد ، آنگاه اين اختلاف مبناي طرح ادعا و خواسته از جانب مناقصه گران يا پيمانکاران مي شود.
در اغلب موارد ، طرح ادعاهاي پيمانکاران در سطوح بالاتر شرکت کارفرما يعني هيئت مديره ، مطرح و راه حلهاي مقتضي ارائه مي شود ، ولي اگر اين ادعاها در سطوح بالاي مديريتي شرکت به نتيجه نرسد ، بالاجبار طرف مدعي را به سمت مراجع قانوني و قضايي سوق خواهد داد .

تعريف ادعا يا خواسته
ادعا يا خواسته را مي توان به شرح زير تعريف کرد :
« درخواست کتبي با انضمام مدارک قراردادي است، در باره جبران مالي ، زماني‌، يا تحقق ساير شرايط که از نظر قراردادي ، موجب اختلاف درخواست کننده و طرف قرارداد يا کارفرما است » .
موارد ادعاي قراردادي پيمانكاران
ادعاهاي قراردادي پيمانکاران ، موارد مختلفي دارد که به چند نمونه مهم و معمول آن اشاره مي شود تا پيمانکاران و کارفرمايان ، شناخت بيشتري پيدا کرده و در اسناد مناقصه و قراردادها ، روشها و راههاي کاهش رويداد هاي مشکل ساز در اجراي پروژه را پيش بيني کنند .

اشتباهات در اسناد و پيشنهاد مناقصه
وقوع اشتباهات در تهيه و تنظيم اسناد و همچنين پيشنهاد مناقصه يك موضوع نسبتا عادي است . اشتباه و خطا مي تواند به شكلهاي مختلف روي دهد . اشتباهات معمول ، شامل مواردي مانند خطاي محاسباتي يا نوشتاري ، محذوف شدن بعضي رديف ها ، فرضيات اشتباه ، درك متفاوت يا نادرست از مفاهيم و مطالب يا تفسير دوگانه است .
ساير انواع خطاها مربوط به ديدگاه پيمانكار در تنظيم و ارائه پيشنهاد مناقصه است .اين اشتباهات شامل برآورد همراه با خطا در باره مدت اتمام پروژه يا نيروي انساني يا مواد و مصالح و تجهيزات مي شود .
اشتباهات به دليل صرفا" ناديده گرفتن حقايق يا موارد قانوني يا نيازهاي اصلي قرارداد ، در حالت عادي ممري براي خلاصي از عواقب قانوني نخواهد بود . در مواردي كه حيله ، اغفال ، غبن فاحش اتفاق افتاده باشد ، خلاصي از عواقب چنين اشتباهاتي در اكثر كشورها ، بسيار دشوار است.
در اغلب موارد، فرار از عواقب اشتباه در ارائه پيشنهاد مناقصه ، تقريبا" غير ممكن است. در بعضي موارد ممكن است پيمانكاري كه اشتباه فاحش كرده است درخواست تجديد مناقصه كند كه از ديدگاه قانوني پذيرفته نخواهد شد. ولي در صورتي كه كارفرما يا صاحب كار به اين امر رضايت دهد ، شايد براي پيمانكار راهي براي جبران خطا باز شود.
به محض اينكه اشتباه در مناقصه مشخص شد، از ديدگاه پيمانكاري بايستي فوري اين اشتباه به كارفرما به هر وسيله ممكن اطلاع داده و درخواست شود كه مناقصه تجديد و ضمانتنامه شركت در مناقصه باطل شود .
در محاكم داوري يا دادگستري ، بي‌اطلاعي طرفين از مفاد اسناد مناقصه (‌آگاهي نداشتن از بعضي حقايق ) موجب خلاصي از تعهدات قراردادي نخواهد بود . بي اطلاعي طرفين از حقايق ، معادل اشتباه طرفين در باره اسناد مناقصه در نظر گرفته نمي شود .

كارفرما ها و صاحب كاران عمومي يا خصوصي ، براي اطمينان از انجام معامله يا قبول تعهد از جانب پيمانكاران بعد از تعيين برنده مناقصه ، معمولا وديعه‌گذاري تضمين شركت در مناقصه را پيش بيني مي‌كنند . اين تضمين مي تواند سفته با امضاي صاحبان امضاي مجاز با مهر شركت ، وجه نقد ، ضمانتنامه بانكي و چك شركت پيشنهاد دهنده باشد .
مبلغ تضمين شركت در مناقصه بر حسب درصدي از برآورد هزينه اجراي كار يا مبلغ معامله تعيين مي شود، ولي بهتر است در اسناد مناقصه مبلغ تضمين به صورت يك مبلغ ثابت قيد شود .
در ارائه تضمين شركت در مناقصه نيز گاهي اشتباهاتي بروز مي نمايد كه ممكن است در پاره اي موارد به ضرر پيشنهاد دهنده تمام شود . اشكالات تضمين شركت در مناقصه مي‌تواند يكي يا چند مورد از موارد زير باشد :
1 _ مبلغ تضمين مطابق درخواست كارفرما نباشد.
2 _ مدت اعتبار تضمين با اسناد مناقصه تطبيق نداشته باشد .
3 _ نام كارفرما / مناقصه گذار در برگه تضمين به صورت صحيح درج نشده باشد‌.
4 _ تضمين مطابق فرم اسناد مناقصه تهيه نشده باشد .
5 _ عنوان يا شماره مناقصه به صورت دقيق درج نشود .
6 _ تضمين براي مدتي كه در اسناد پيش‌بيني شده ، قابل تمديد نباشد .
7 _ تضمين مشروط باشد .
8 _ صادر كننده تضمين مورد تائيد نباشد‌.
9 _ نام يك طرف اشتباهي قيد شود. ( مثلا نام مشاور يا مدير طرح توزيع كننده اسناد، به جاي كارفرما/خريدار اصلي )
با توجه به اينكه پاكت حاوي تضمين شركت در مناقصه ، اولين پاكتي است که در گشايش پاكت‌هاي مناقصه باز مي شود، بنابراين اشكالات تضمين در همان جلسه اول مناقصه مشخص خواهد شد و اگر نماينده پيشنهاد دهنده در جلسه حضور داشته باشد، معمولا اشكال به وي تذكر داده مي شود تا در مهلت مشخصي اشكال را برطرف كند. بعضي كارفرما ها نقص در تضمين را نمي پذيرند و كل پيشنهاد را رد مي كنند . براي پيشگيري از اين اتفاق لازم است اسناد مناقصه به دقت مطالعه و بررسي و تضمين مناقصه با دقت لازم تهيه شود .
چون تضمين شركت در مناقصه اين امكان و اختيار را به كارفرما/صاحب كار مي‌دهد كه در صورت نپذيرفتن پيشنهاد دهنده براي انجام معامله يا عقد قرارداد ويا وديعه نگذاشتن براي ضمانتنامه انجام تعهدات قرارداد ، تضمين شركت در مناقصه را به نفع خود ضبط كند ، بنابراين در باره صحت و كامل بودن متن و اعتبار تضمين شركت در مناقصه ، دقت و توجه به كار مي برند .

تغيير شرايط كارگاهي
ادعا در باره تغيير در شرايط كارگاهي بعد از عقد قرارداد يكي از ادعاهاي معمول است و اين تغييرات ممكن است در زمان آزمايش خاك و حفر گمانه ها ، خاكبرداري‌،‌ تسطيح و يا احداث ساختمانها و تاسيسات به وجود آيد . تغيير شرايط در كارگاه ، موجب افزايش در هزينه اجرا ، بروز تاخير غير قابل پيش بيني ، لزوم به كارگيري شيوه‌هاي پيچيده فني و در نهايت اختلال در بهره برداري عادي پروژه شود .
اگر در شرايط مناقصه يا قبل از عقد قرارداد شرط شده باشد كه پيمانكار بايستي از محل كار بازديد كند سپس پيشنهاد خود را ارائه دهد، آنگاه ، طرح ادعا از جانب پيمانكار در مورد شرايط كارگاه بسيار دشوار خواهد بود .
در بعضي قراردادهاي اجرايي تاكيد مي شود كه اطلاعات موجود در باره محل اجرا يا كارگاه را كارفرما تهيه كرده و ارائه داده است، بنابراين مسئوليت صحت و دقت آن هم با كارفرما است. در اين حالت در صورتي كه پيمانكار در زمان اجرا با شرايطي متفاوت با اطلاعات منضم به قرارداد روبه‌رو شود، مي تواند ادعا و درخواست هزينه هاي اضافي را مطرح كند‌.
در بعضي موارد هزينه هايي كه پيمانكار بابت آماده سازي كارگاه براي اجراي عمليات مي پردازد، سنگين و قابل ملاحظه است بنابراين لازم است در هنگام برگزاري مناقصه و ارائه پيشنهاد قيمت يا عقد قرارداد به اين موضوع توجه ويژه شود . به طور مثال اگر اجراي عمليات ساختماني نياز به شمع كوبي در محيط كارگاه داشته باشد، يا خاكبرداري در محيط دژ و سنگي بايستي انجام شود كه قبلا اطلاعات آن را پيمانكار دريافت نكرده يا اطلاعات ناقص به وي داده شده است، آنگاه اين امر موضوع اساسي براي طرح ادعا از جانب پيمانكار خواهد شد .
در صورتي كه شرايط محيطي كارگاه به صورت كامل به اطلاع پيمانكار نرسيده يا به نحوي از ديد وي پنهان مانده باشد‌، در اين حالت ممكن است پنهان كاري موجب طرح ادعا از جانب پيمانكار ، حتي در دادگاه شود .

تاخيرات
تاخيرات کارفرما در تخصيص منابع ، ارائه مدارک ، صدور تائيدات و مصوبات و اجراي تعهدات قراردادي يکي از موارد مهم و کارساز براي ادعاهاي پيمانکاران است و پيمانکاران با جمع آوري مدارک و مستند‌سازي ، در موارد مختلف ادعاهايي متفاوتي مطرح مي كنند که در بسياري موارد منجر به دريافت خسارات مالي و يا شيوه هاي ديگر جبران مالي و غير مالي مي شود . اين تاخيرات که محتمل است از جانب کارفرما روي دهد و در نتيجه موجب قبول ادعاي پيمانکاران شده و باعث محکوميت کارفرماها مي شود، به شرح زير هستند :
تاخير در تحويل کارگاه يا محل اجرا‌، تعليق کار ، تاخير در ارائه و تحويل اسناد و مدارک ، تاخير در پرداخت پيش پرداخت‌‌، تاخير بدون جبران مالي ( فقط مدت قرارداد تمديد مي شود ) ، تاخير در گشايش اعتبار اسنادي ، تاخير در ترخيص کالا و تجهيزات از گمرک ، ناکارايي و اختلال در کار ، تاخير در پرداخت صورت وضعيتها ، تاخير در صدور تائيديه يا صورت مجلس تحويل موقت و يا قطعي‌.
چون بحث تاخير هاي مجاز و غير‌مجاز در قراردادها از اهميت زيادي برخوردار است، هم پيمـانکار و هم کارفرما بايستي تلاش كنــند که براي کليه موارد، مستندات لازم و کـافي را فراهم کنند تا در مواقع لزوم بتوانند از خواسته هاي خود دفاع كنند‌.

تسريع در کار
يکي ديگر از مواردي که موجب ادعاي پيمانکاران مي شود ، دستور يا درخواست تسريع در اجراي عمليات پروژه است . چون تسريع پيش بيني نشده در اجراي کارها موجب تحميل هزينه اضافي به پيمانکاران مي شود، بنابراين اين موضوع نيز يکي از مباني طرح ادعا است. در اجراي بعضي پروژه‌ها به دلايل خاصي تسريع در اجراي کار ضرورت پيدا مي کند و معمولا کارفرما از پيمانکار مي خواهد که تسريع لازم در زمان بندي اجراي کار را اعمال کند. همين موضوع مي تواند مبناي طرح ادعا شود .

دستورات تغيير و انجام کارهاي اضافي
از موارد اجتناب ناپذير اجراي پروژه‌ها‌، اعمال تغييرات در مشخصات فني و دستور تغيير در اجراي کارها به دلايل مختلف است . ازجمله اين نوع تغييرات الزامي که در حين اجراي قرارداد، احتمالا موجب طرح ادعا از جانب پيمانکاران خواهد شد، موارد زير هستند :
تغييرات دستوري طبق نظر کارفرما‌، تغييرات به دلايل اجرايي و گريز ناپذير‌، اشکال يا نقص در مشخصات فني و برنامه‌ها ، ابهام در مشخصات فني ، تغيير در عمليات اجرايي به دليل عدم امکان اجراي يک کار خاص ، نبود شفافيت در تصميمات و اقدامات اجرايي قبلي يا در جريان کارفرما . هر يک از موارد پيش گفته يا عللي مشابه آن ممکن موجب و علت طرح ادعا از طرف پيمانکار شود .
اين موارد ادعا غير از اختيار کارهاي اضافي است که در قالب قانون ( اختيار کارفرما در کاهش و يا افزايش 25 درصد مبلغ قرارداد ) و يا توافقات قراردادي به پيمانکار ابلاغ مي‌شود.

شرايط فيزيکي نامناسب
در طول اجراي پروژه در بعضي موارد شرايطي به وجود مي آيد که پيشرفت پروژه را دچار وقفه با توقف مي‌کند‌. در اين حالت اگر زمان وقفه يا توقف براي کل کار يا بخشي از آن باشد، اين امر براي پيمانکار هزينه اضافي و پيش بيني نشده ايجاد مي کند . علت توقف کار ممکن است شرايط پيش‌بيني نشده و خارج از اختيار پيمانکار - مانند قطع برق و يا سوخت به مدت طولاني و يا تداوم شرايط خاص و نامناسب جوي - باشد که در برنامه زمان بندي پروژه قابل پيش‌بيني نباشد .

تغييرات جهشي و ناگهاني قيمت مواد و مصالح و ساير منابع
در سالهاي اخير قيمت بعضي مواد و مصالح ، به علل مرتبط با شرايط اقتصادي و سياسي جهاني و يا به علت شرايط اقتصادي داخلي ، افزايش و جهش ناگهاني پيدا کرده است. ( به طور مثال : قيمت مس‌، آهن آلات ، سيمان ) . نظر به اينکه در بعضي موارد بين ارائه پيشنهاد مناقصه به کارفرما ، تا عقد قرارداد و اجراي پروژه فاصله طولاني به وجود مي آيد و اگر در اين فاصله قيمت مواد ، مصالح و کالاهاي مورد نياز پروژه ، تغييرات شديد كند يا تغيير تعرفه گمرکي کالا هاي وارداتي که قابل پيش بيني نباشد ، اين موارد موجب طرح ادعاي ضرر و زيان از جانب پيمانکاران مي شود .

حفظ و گردآوري مدارک براي طرح يا پاسخگويي به ادعا
براي پيگيري مسائل و مطالب قراردادي لازم است يك مجموعه از مدارك در ابعاد و اندازه مناسب يا به شكلي قابل بازيابي نگهداري و حفظ شود . نگهداري منظم و منسجم مدارك قراردادي و پروژه به كاربرد بموقع آنها و طرح ادعا يا پاسخگويي به ادعاها ، كمك فراواني خواهد كرد .
اينگونه مدارك بايد اسناد قابل اعتماد و دقيقي در مورد رويداد واقعي كه در حين كار اتفاق افتاده است، باشند . مداركي كه در زمانهاي بعد از اجراي پروژه مورد نياز هستند و بايد نگهداري شوند، شامل : اسناد مناقصه ، مكاتبات ( بخصوص نامه هاي مربوط به تغيير كار ) ، رويدادهاي موثر بر زمانبندي ( گزارشهاي وضعيت آب و هوا ، تحويل مدارك و مواد و مصالح همراه با تاخير ، مسائل مربوط به وضعيت ظاهري و كيفي تجهيزات ) ، ابلاغيه ها و دستورات تغيير كار ( شامل درخواست براي اجراي دستورات تغييري كه تائيد نشده است ) ، ياد داشتهاي روزانه در باره انجام كار ، گزارشهاي هفتگي يا ماهانه ، مدارك زمان بندي ( سي پي ام و نمودار ميله اي ، انواع ديگر ) ، صورتجلسات درباره جلسات كاري ( نوار يا ساير ابزار ضبط صدا مستندات خوبي براي يادداشتها و صورتجلسات است ) ، مستندات هزينه‌ ( صورت حسابها ، صورت وضعيت‌ها‌، فاكتور ها و مدارك كاركرد ساعتي نيروي كار )، درخواست‌هاي پرداخت وجه‌، چك هاي باطل و پرداخت نشده ، صورت‌مجلسهاي تحويل كالا و تجهيزات‌، رسيد انبارها ، پروانه سبز گمركي ، اسناد هزينه هاي ترخيص مواد و تجهيزات ، اسناد و هزينه‌هاي حمل و تخليه ، نقشه‌هاي طراحي و كارگاهي صورتجلسات كارگاهي‌، گزارشهاي كاربرد تجهيزات ، هزينه هاي كار و ساير گزارشهاي حسابداري و مالي .
مهمترين قسمت مديريت ادعا ، گردآوري و نگهداري مدارك مناسب است‌، ولي اغلب افراد اين حقيقت را درك نمي‌كنند كه افراد ديگري ، در آينده بايستي اين مدارك را بخوانند و سعي كنند تصوير كلي از پروژه به ذهن آورند و بفهمند كه واقعا" در پروژه چه روي داده است ؟ چه زماني اين اتفاق افتاده است ؟ چه كسي ناظر اين رويداد بوده است ؟ و توضيح دهد كه چرا اين اتفاق روي داده است . فقدان مدارك مي تواند مشكل مهمي به وجود آورد ، چون از اين مدارك مي‌توان متوجه شد كه موضوع مورد ادعا به چه دلايلي و در چه زماني روي داده است .

مستندات گردآوري شده همزمان با اجراي پروژه نيز اهميت دارد، زيرا به منظور ارائه مدارك به مرجع رسيدگي يا دادگاه ، مستندات پشتيبان مدارك اصلي بايستي تهيه شود و مستندات بايستي به نحوي شد كه نشان دهنده فعاليتها و مدارك صحيح فني ، مالي و بازرگاني در دوره انجام کار باشد .اگر اين حقايق را نتوان اثبات کرد مدارک ارائه شده به عنوان شاهد مدعا ارزش كمي خواهند داشت .
به هر حال بحث عقد قرارداد و طرح ادعاي بعد از بروز مشکل در حين اجراي پروژه ، مانند بحث پيشگيري و درمان بيماري است . به عبارت ديگر به همان ترتيب که پيشگيري از درمان ارزانتر و راحت تر است ، دقت در تهيه و تنظيم پيشنهاد مناقصه و بررسي و مطالعه لازم در هنگام عقد قرارداد ، در حفظ منافع و حقوق پيمانکار يا کارفرما ، بسيار موثرتر از طرح ادعا بعد از عقد قرارداد است . بنابراين از ابتداي کار بايستي به مراحل بعدي و پايان کار فکر کرد .

نتيجه گيري
در اين مقاله سعي شد تا به موارد مهم ادعاهاي قراردادي پيمانكاران اشاره و به اهميت مستندسازي دقيق براي حل و فصل ادعاها توجه داده شود. درنهايت بايستي توجه داشت كه صرفنظر از اينكه در دعاوي بين كارفرما و پيمانكار كداميك از طرفين برنده مي شوند، آنچه مهم است انجام بموقع، با كيفيت و با قيمت مناسب پروژه است. در اين رابطه بايستي سعي شود تا پيمانكار و كارفرما و كليه گروههاي ذي‌نفع پروژه در يك تعامل شفاف و منطقي و با نگرشي سيستمي به منافع كل پروژه توجه كنند و به كمك يكديگر به استقرار رابطه برد – برد بيانديشند.

منابع

1 – Claim Management – SAP AG – April 2001
2 – Construction Contract Claim Settlements – Thomas F. Barry – Florida Department of Transportation- June 2000
3 – Guidelines of OECD Insurance Committee – Nov 2004
4 – A Construction Project Owner Guide to Surety Bond Claims
5 – Construction Contract Administration- www.dot.state.us
6 – claims, project management construction, risk management – www.seconmgmt.com
7 – Construction contract delay and disruption and resolution – www.claimleader.com
8 – Highway and Bridge construction contract claim process – march 2003 – www

http://bashari.blogfa.com/:مرجع

آشنائي با نرم افزارPLS-CADD

 

Power Line System computer Aided Design and Drafting - PLS-CADD 

تهيه کننده: مهندس کيومرث عاشوری  شرکت سهامی برق منطقه ای گيلان

 

     اين نرم افزاربه منظورطراحي و تحليل خطوط انتقال نيرو تهيه شده و اكنون بيش از 80 كشور در دنيا از اين نرم افزاراستفاده مي­نمايند.

به منظورانجام طراحي مناسب خطوط انتقال نيرو ، اطلاعات زير به عنوان ورودي نرم افزارمورد نياز مي­باشد :

1-     اطلاعات نقشه برداري

2-     اطلاعات مربوط به شرايط جوي منطقه وبارگذاري

3-     اطلاعات مربوط به استراكچر

4-     اطلاعات مربوط به هادي

1- اطلاعات نقشه برداري

قبل ازبررسي چگونگي وارد نمودن اطلاعات نقشه برداري با مفهوم FEATURE CODE آشنا شويم

FEATURE CODE: خط انتقال درمسيرخود باعوارض گوناگون طبيعي وغيرطبيعي مواجه مي باشد عوارض طبيعي شامل : دشت – كوهستان ، جنگل ، رودخانه ، شاليزار، مرداب و... وعوارض غيرطبيعي نظيرخطوط توزيع وانتقال برق ، خطوط مخابرات ، خطوط لوله گازومستحدثات واعيانات و... مي باشد .هريك ازعوارض فوق بوسيله يك عدد وشكل مناسب به نرم افزارمعرفي مي شود وبا همان شكل نرم افزارعوارض را درپلان مسيرخط نمايش مي دهد . به عدد مذكور  FEATURE CODEگويند.

شكل 1 يك نمونه ازتشكيل FEATURE CODE را نشان مي دهد به عنوان مثال عدد 200 وعلامت 0 براي معرفي زمين معمولي يا Survey Point درنظرگرفته شده است.

سطح ولتاژ خط انتقال و فاصله مجاز هادي تا سطح زمين و عوارض مختلف در اين قسمت به نرم افزار معرفي مي­گردد.

شکل 1 – يک نمونه Feature Code

 نحوه وارد نمودن اطلاعات نقشه برداري

داده هاي زمين (Terrain Data) در چند حالت مي تواند به نرم افزارمعرفي شود :

1-    نقشه هاي ماهواره اي با توپوگرافي واقعي زمين

2-   عكسهاي هوائي

3-  نقشه برداري ميداني

      چنانچه نقشه هاي ماهواره اي باتوپوگرافي واقعي زمين ودقت مناسب دراختيارباشد ، (وياعكسهاي هوائي )باتوجه به اينكه كليه عوارض طبيعي وغيرطبيعي برروي اين نقشه ها مشخص مي باشد ميتوان مسيرخط انتقال رابرروي اين نقشه ها (يا عكسهاي هوائي ) با رعايت حريم مناسب مشخص نموده ودراين حالت به راحتي پلان وپروفيل خط درPLS-CADD دردسترس خواهد بود

دراين حالت به مسيريابي ونقشه برداري ميداني نياز نمي­باشد.

- دركشورما معمولا” نقشه برداري ومسيريابي بصورت ميداني واعزام نظرات به مسيرخط انجام مي گيرد پس ازاتمام عمليات نقشه برداري ، اطلاعات مربوطه بايد درقالب فرمت PFL  يا XYT تبديل شده وسپس به عنوان ورودي به PLS-CADD معرفي گردد

1-2-1- فرمت PFL:

درفرمت PFL مسيرخط انتقال مشخص بوده و اطلاعات زمين داراي مشخصات زيرمي باشد :

Station ,Offset, Z, Height, Featvre Cod, Comment

Station : فاصله ازهرنقطه ازابتداي مسيرخط انتقال

Offset : ميزان انحراف ازمسير

Z: ارتفاع زمين درآن نقطه

Height: ارتفاع عوارض موجود (مانند خط انتقال ، ديوارمنازل و...

Feature Cod:طبق توضيح بند 1-1

شكل 1-2 فرمت مربوط به PFL رانشان مي دهد

ورودي  XYZ:

    شكل زير مشخصه  فرمت  XYZ رانشان می دهد.

در شکل فوق h   ارتفاع عارضه غير طبيعی می باشد.                                             

    پس ازآمـــــاده شــدن اطلاعات نقشه­برداري بشرح فوق ازطريق File      ImPort به عنوان ورودي به PLS-CADD معرفي شده وپلان وپروفیل مسیر در نرم افزار قابل مشاهده خواهد بود.

2- اطلاعات مربوط به شرايط بارگذاری

     اطلاعات مربوط به شرايط بارگذاری مسیر خط انتقال براساس آمار موجود از طریق منوی Criteria  به نرم افزار معرفی می گردد. نحوه وارد كردن اطلاعات دراين قسمت ازمنوي نرم افزاربسيارمهم بوده ودرواقع شرايط حدي ومعمولي بارگذاري خط انتقال دراين منو تعيين ميگردد .

شرايط لازم جهت بررسي حداكثركشش سيم ، حداكثرانحراف زنجيره مقره ، رعايت فاصله عمودي اززمين ورعايت فاصله افقي ازعوارض موجود ، بررسي وحالتهاي مختلف اسپن وزن درشرايط بارگذاري مختلف ومعرفي حالات بارگذاري و..........دراين منو انجام مي شود .

 

1-    سطوح طراحي نرم افزارPLS-CADD:

 4-1 سطح اول يا M1

دراين سطح محل اتصال سيم به مقره نسبت به بالاترين نقطه برج بصورت مدل تك خطي به نرم افزارمعرفي مي گردد. (شكل 5-1) دراين سطح اسپن وزن واسپن باد به عنوان ورودي بايد به نرم افزاروارد شود .

 

نشان دادن مختصات محل اتصال هادی در نرم افزار   

4-2- سطح دوم با M2

دراين سطح ازمدل سه بعدي برج جهت تحليل واسپاتينگ خط انتقال استفاده مي گردد .درمدل سه بعدي برجهاي موجود مدل شده ويا برج جديد بوسيله نرم افزارطراحي شده است

دراين سطح ازنرم افزارامكان بررسيunblanance loading  (بارنامتعادل ) و يا Broken Conductor (پارگي سيم ) ومشاهده انحراف زنجيره مقره درحالتهاي مختلف ميسرمي باشد.

4-3- سطح سوم ( M3)

دراين سطح عکس العمل برج نسبت به بارهای اعمال شده قابل رويت می باشد.

4-4- سطح چهارم

دراين سطح آناليزكامل سازه درحالتهاي مختلف بارگذاري ميسرمي باشد.

1-    هاديها

      درPls-CADD هاديها بصورت خطي وغيرخطي قابل معرفي مي باشند مي توان كليه هاديهاي موجود را بامشخصات مربوطه به نرم افزارمعرفي وبه صورت يك فايل جداگانه ذخيره نموده تا درموقع لزوم ازآن استفاده نمود.

2-   استراكچر

استراكچرمتناسب با سطح طراحي درPLSCADD  معرفي مي شود .چنانچه سطح طراحي M1 باشد ، مختصات نقطه اتصال مقره به سيم نسبت به موقعيت بالاترين قطعه برج وارد نرم افزارمي گردد.سپس در بخش Paret List کليه قطعات برج و زنجيره مقره ويراق آلات با هزينه مربوطه وارد می گردد. درسطوح M4,M3,M2 كليه قطعات برج درنرم افزارموجود بوده وفقط ليست مقره ويراق آلات با هزينه هاي مربوطه قبل ازانجام اسپاتينگ با يد به نرم افزارمعرفي گردد

باتكميل اطلاعات زمين ، استراكچر، هادي ، شرايط بارگذاري شرايط جهت انجام اسپاتينگ بهينه فراهم مي گردد .

7- اسپاتينگ بهينه : (Outomatic Optimun Spotting )

قبل ازشروع اساتينگ نقاطي كه برج گذاري درآن نقاط ممنوع مي باشد مي بايست به نرم افزارمعرفي گردد .

اين نقاط شامل باتلاق ، رودخانه ، مرداب ومناطق نظامي و...ميباشد .

درمسيرخط انتقال مناطقي وجود دارند كه زمين درآن نقاط داراي ارزش بالا بوده وموجب افزايش هزينه تمام شده پروژه مي گردد .اين نقاط درPLS-CADD معرفي شده و هــــزينه مــــازاد آنها درمـــنـوي EXTRA COST ZONe به نرم افزارمعرفي مي گردد

جهت انجام اسپاتينگ بهينه مراحل زيرراانجام مي دهيم .

Struetvre          Spotting          Optimvmspotting          معرفي نقطه شروع برج گذاري

 

اسپاتينگ براساس اطلاعات وارد شده انجام مي شود .

بعد ازانجام اسپاتينگ وبررسيهاي لازم اطلاعات زیر قابل دسترس خواهد بود :

1-      امکان مشاهده نيروي وارد بربرجها متناسب با درصد اطمينان مورد نياز

2-      مشاهده نتايج محاسبه INSULATOR SWING  درسخت ترين شرايط ودرهريك ازحالات بارگذاري

3-      مشاهده اسپن وزن واسپن باد درهريك ازحالات بارگذاري

4-      مشاهده هزينه تمام شده پروژه

5-      جدول سيم كشي دماهای مختلف

6-       مشاهده فاصله هادي تا بدنه برج درباد شديد ويا هريك ازحالات مورد نظربا انتخاب جهت باد

7-      مشاهده فاصله هادي تازمين دربالاترين دما وبيشترين يخ وياهريك ازحالات ديگربارگذاري

8-      مشاهده فاصله هاديها ازيكديگردروسط اسپن درهريك ازحالات بارگذاري

9-      مشاهده فاصله جمپرتا بدنه دربرجهاي زاويه درهريك ازحالات بارگذاري دلخواه

10-مشاهده پديده گالوپينگ وهمچنين تصيح خط انتقال درفاصله مورد نظرجهت جلوگيري ازوقوع پديده گالوپينگ

11- سيم كشي خط انتقال بصورت فاز- فاز

12- مشاهده ميدانهاي الكتريكي ومغناطيسي اطراف خط انتقال براساس استاندارد IEEE

14- مشاهده حالتهاي بارگذاري نامتعادل وانحراف زنجيره مقره

15- مشاهده پارگي سيم وبررسی نيروي اعمالي ناشی از آن بر  سايرفازوبربرج

16- مشاهده ليست کليه اقلام خط انتقال (شامل نوع كليه برجهاي اسپاتينگ شده با قطعاتمربوطه و  ليست زنجيره مقره و...)

17- تهيه پلان وپروفيل برج گذاري شده وهرگونه اطلاعات مورد نيازدرخصوص وضعيت خط انتقال

8- توانائي نرم افزاردربررسي خطوط موجود:

چنانچه خط انتقال قديمي موجود باشد وبه هردليل دچارحادثه شده ويا نيازبه بررسي داشته باشد PLSCADD به دوروش مي تواند دراين بررسي ایفای نقش نماید:

8-1- درروش اول فرض براين است كه فقط پلان وپروفيل خط مربوطه دردسترس باشد دراين صورت ابتدا كليه پلان وپروفيل هاي مربوطه را اسكن نموده وسپس ازطريق File       Import وارد PLS-CADD مي شود با اين روش مجددا” ازروي پلان وپروفيل هاي اسكن شده ، پلان وپروفيل واقعي خط انتقال تهيه شده ومي توان كليه بررسیهای لازم شامل (بررسي حالات برگذاري مختلف وتوانائي برجها و...) راانجام ونسبت به وضعيت خط ويا علت سقوط اظهارنظرنمود.

8-2 استفاده ازمتدLIDAR= Light Detecion And Rengig      

مي توان ازتكنولوژي Lidar جهت جمع آوري اطلاعات خطوط موجود استـــفاده نمود وسـپس اين اطلاعات جهت پردازش وبررسي وارد PLS-CADD مي گردد

درسيستم LIDAR اشعه هاي ليزرازطريق حركت هليكوپتدرمسيرخط انتقال به خط انتقال ارسال شده واطلاعات لازم شامل نقاط اتصال سيم برج وارتفاع سيم و... برداشت شود سپس با استفاده ازاين اطلاعات پلان وپروفيل خط انتقال ترسيم مي شود.

-  دقت برداشت اطلاعات از اين طريق  Cm 15 در ارتفاع و Cm 10 در طول می باشد.

-  روزانه اطلاعات حدود 120 کيلومتر از خط انتقال با اين طريِق برداشت مي گردد.

 

 

برداشت اطلاعات ورسم پلان وپروفيل با استفاده از سيستم LIDAR

 

 -  امکان مشاهده فاصله فازهاازيکديگر و از بدنه برج  در هر يک از حالات بارگذاری

با نام و یاد خداوند مهربان

یا علی گفتیم و عشق آغاز شد ...

نمونه ای از آثار خوشنویسی استاد حمید شکیبا

 

برای مشاهده آثار بیشتر به http://doosti77.blogfa.com/ مراجعه فرمایید

احداث خطوط فشار قوي جريان مستقيم (HVDC)

حتماً در مسافرتهاي خود، متوجه دكلهاي بلند خطوط انتقال برق شده‌ايد. اين خطوط قادرند انرژی الكتريكي را از محل توليد در نيروگاهها با ولتاژهاي بسيار بالا  به محل مصرف، مثلاً در شهرها يا مراكز صنعتي انتقال دهند. اما نكته مهم در مورد اين خطوط انتقال این است كه برق در آنها به صورت جريان متناوب با فركانس ۵۰ یا ۶۰ هرتز انتقال مي‌يابد. اما جهت انتقال برق در فواصل بين كشورها يا از زير اقيانوسها يا جهت تبديل خطوط 50 هرتز به 60 هرتز يا برعكس، روش ديگري از چندين دهه گذشته پيشنهاد شده كه روش انتقال جريان مستقيم نام گرفته‌ است. منتهي تا كنون چندان به اين روش توجه نشده بود. اين مقاله به دلايل گرايش دولتها و كشورها به استقرار خطوط انتقال جريان مستقيم مي‌پردازد.

حدود ۵۷ سال از استقرار نخستين خط انتقال فشار قوي جريان مستقيم مي‌گذرد. ولي پس از اين مدت دراز، در سالهای اخیر اهميت آن بيشتر احساس مي‌گردد. اما چرا پس از اين همه سال؟ شايد بتوان پاسخ اين پرسش  را در احداث نيروگاههاي پرقدرت اتمي در دنياي كنوني جستجو كرد.

طرح انتقال برق به صورت جريان مستقيم، به تازگي بیشتر مورد توجه قرار گرفته است و با توجه به امكانات فني امروزي، مي‌توان اين انديشه را كاملاً علمي پنداشت. از نظر تاريخي ساخت و استقرار نخستين خط انتقال جريان مستقيم فشار قوي در مقياس تجاري، در سال 1954 توسط يك گروه به سرپرستي يك مهندس سوئدي به نام «اونولام» صورت گرفت. اين طرح شامل يك خط به طول 96 كيلومتر مي‌شد كه 30 مگاوات قدرت را در مجاورت درياي بالتيك از سرزمين اصلي كشور سوئد تا جزيره‌اي در اين دريا به نام «گاتلند» انتقال مي‌داد. خيلي زود ميزان انتقال انرژي سالانه به اين جزيره توسط خط مزبور به مرز يكصد ميليارد وات ساعت رسيد.

در سال 1961 خط فشار قوي جريان مستقيم ديگري بين فرانسه و بريتانيا به قدرت 160 مگاوات كشيده شد كه بخشي از كابل مي‌بايست زير دريا در كانال مانش قرار مي‌گرفت. در حال حاضر نيز خط ديگري با قدرت 2000 مگاوات در امتداد كانال مانش در حال ساخته شدن است.

تاريخ استقرار نخستين خط انتقال از اين نوع، در آمريكاي شمالي به سال 1970 باز مي‌گردد كه طي آن يك خط 1360 كيلومتري جهت انتقال 1440 مگاوات به كار برده شد و مي‌توان آن را بلندترين خط انتقال جريان مستقيم و در عين حال پرظرفيت‌ترين آنها دانست. به تازگي ظرفيت اين خط  به 2000 مگاوات افزايش يافته است . اين خط،  نيروي الكتريكي توليد شده از نيروگاههاي آبي سواحل اقيانوس آرام را در سراسر ايالت كاليفرنيا توزيع مي‌كند.

مسئله اقتصادي بودن طرح

يكي از مهمترين دلايل روي آوري كارشناسان به كاربرد اين تكنيك نوين، اقتصادي بودن آن است. زيرا به جاي ساخت نيروگاههاي پرهزينه در مناطقي كه نياز به مصرف زياد دارند، مي‌توان برق اضافي را از فواصل بسيار دور بدين شيوه و با هزينه‌اي به مراتب كمتر انتقال داد. به عنوان مثال در بعضي مناطق كانادا و سواحل غربي ايالات متحده آمريكا، منابع آبي و ذغالي بيشتري جهت توليد الكتريسيته در مقياس وسيع وجود دارد. در حالي كه در مناطق پرمصرف ديگر چنين امكاناتي كمتر موجود است. به عنوان مثالي ديگر دو كشور فرانسه و بريتانيا را در نظر مي‌گيريم. به دليل وجود نيروگاههاي هسته‌اي زياد در فرانسه، توليد برق اين كشور در بسياري اوقات مازاد بر مصرف است. بدين لحاظ بريتانيا قادر خواهد بود از طريق كابل فشار قوي از ميان كانال مانش، اين برق اضافي را دريافت كرده و به مصرف برساند.

با سرمايه‌گذاري ثابت، تجربه نشان داده كه كاربرد خطوط انتقال جريان مستقيم قادر به انتقال قدرت بيشتري در مقايسه با خطوط انتقال جريان متناوب است. همين امتياز دليل عمده روي آوري به سوي احداث چنين خطوطي بوده است آن هم به جاي ساخت و استقرار نيروگاههاي پرهزينه‌اي كه با سوخت فسيلي كار مي‌كنند يا از انرژي هسته‌اي بهره مي‌گيرند. در سالهاي اخير طرحها و پروژه‌هاي ايجاد خطوط انتقال جريان مستقيم در كشور آمريكا بيش از هر نقطه ديگري در دنيا بوده است.

مصونيت در مقابل القاي مغناطيسي

يكي ديگر از مزيتهاي خطوط انتقال جريان مستقيم، مصونيت آن در برابر مشكل القاي مغناطيسي و به اصطلاح، توليد «راكتانس اندوكتيو» است كه در خطوط انتقال جريان متناوب ، لازم بود به نحوي مقاومت «اندوكتيو» مزبور تا حد امكان كاهش يا فته و جبران گردد، البته با استفاده از روشهايي همچون قرار دادن خازنهاي سري كه خود مي‌تواند منجر به ايجاد نوسانهايي در ولتاژ تغذيه شود.

كابلهاي جريان مستقيم قادر به حمل توان الكتريكي بيشتر از كابلهاي جريان متناوب در همان اندازه مي‌باشند. زيرا علاوه بر نبودن مشكل القاي مغناطيسي، هيچ‌گونه تلفات دي‌الكتريك نيز وجود نخواهد داشت. بدين لحاظ كاربرد آن در كابلهاي بين اقيانوسي در فواصل طولاني‌تر از 70 تا 80 كيلومتر بسيار مطلوبتر است.

از نظر مقايسه هزينه در برابر قابليتهاي سيستم انتقال، مي‌توان گفت هزينه استقرار خطوط جريان مستقيم دو سوم هزينه خطوط جريان متناوب است. البته بايد هزينه دستگاههاي مبدل جريان مستقيم به متناوب و برعكس را در دو سمت خط انتقال نيز در نظر گرفت. اما با وجود اين موضوع اگر طول خط انتقال از يك حدي بيشتر باشد، در هر صورت كاربرد خط جريان  مستقيم اقتصاديتر تمام مي‌شود. به عنوان مثال براي يك خط هزار واتي كه هزينه تلفات آن 440 دلار براي هر كيلووات ساعت انرژي است فاصله مرزي جهت كاربرد دو نوع خط انتقال، بين 830 تا 1000 كيلومتر است.

در مراكز نيرو، جهت تبديل جريان متناوب به مستقيم، از لامپهاي تريتور استفاده مي‌شود كه در دو نيم سيكل متوالي، جريان را به ترتيب عبور داده يا بلوكه مي‌كنند.

OVERHEAD POWER TRANSMISSION LINE CONDUCTOR SELECTION

1. A computer-implemented method of evaluating an electric conductor for an overhead power transmission line, comprising: receiving requirements data defining requirements for an overhead power transmission line comprising at least a span value, a maximum sag value, and a maximum tension value; receiving conductor data that define at least two conductors to be evaluated; after receiving conductor data for the plurality of conductors to be evaluated, automatically modeling expected operating performance for at least two conductors using conductor assessment software running on a computer, wherein modeling at least comprises, for at least one of the conductors to be evaluated, calculating the conductor's maximum ampacity within the constraints defined by the requirements data; and, based on the modeling, identifying at least one conductor that meets the requirements for the power transmission line using the conductor assessment software.

2. The computer-implemented method of claim 1, additionally comprising: generating, with the conductor assessment software, an electronic report containing at least one conductor that meets the requirements for the power transmission line.

3. The computer-implemented method of claim 1, additionally comprising: after modeling at least two conductors, sorting the conductors by core area.

4. The computer-implemented method of claim 3, wherein identifying comprises determining the conductor with the smallest core area that meets the requirements.

5. The computer-implemented method of claim 1 , wherein modeling expected operating performance comprises automatically iterating through at least one calculation for at least two conductors, the automatic iteration executed by the conductor assessment software.

6. The computer-implemented method of claim 1 , wherein identifying at least one conductor that meets the requirements for the power transmission line comprises identifying one or more conductors that do not meet the requirements for the power transmission line.

7. The computer-implemented method of claim 1 , wherein maximum tension is horizontal tension at sag, average tension, vertical tension (a tension at the attachments), a tension value expressed as the percentage breaking strength of the conductor, the vertical component of the tension at attachments, or the transverse component of the tension at the attachments.

8. The computer-implemented method of claim 1 , wherein span value is an actual span or ruling span.

9. The computer-implemented method of claim 1 , wherein operating performance comprises sag/tension or ampacity.

10. The computer-implemented method of claim 1, wherein modeling comprises modeling least one real, non-theoretical conductor.

11. The computer-implemented method of claim 1 , wherein receiving requirements data comprises receiving requirements for an overhead electric distribution line.

12. The computer-implemented method of claim 1, wherein requirements data is data that defines an existing overhead power transmission line.

13. The computer-implemented method of claim 1 , wherein the conductor data includes at least one of the following data elements: strength of conductor; weight of conductor; heat capacity of conductor; type or family of conductor,

stress strain curve data of conductor; or diameter of conductor.

14. A computer-implemented method of evaluating an electric conductor for an overhead power transmission line, comprising: receiving requirements data defining requirements for an overhead power transmission line comprising at least a span value, minimum ampacity, and a maximum tension value; receiving conductor data that define at least two conductors to be evaluated; after receiving conductor data for the plurality of conductors to be evaluated, automatically modeling expected operating performance for at least two conductors using conductor assessment software running on a computer, wherein modeling at least comprises, for at least one of the conductors to be evaluated, calculating the conductor's minimum sag within the constraints defined by the requirements data; and, based on the modeling, identifying at least one conductor that meets the requirements for the power transmission line using the conductor assessment software.

15. The computer-implemented method of claim 14, additionally comprising: generating, with the conductor assessment software, an electronic report containing at least one conductor that meets the requirements for the power transmission line.

16. The computer-implemented method of claim 14, additionally comprising: after modeling at least two conductors, sorting the conductors by core area.

17. The computer-implemented method of claim 14, wherein identifying comprises determining the conductor with the smallest core area that meets the requirements.

18. The computer-implemented method of claim 14, wherein modeling expected operating performance comprises automatically iterating through at least one calculation for at least two conductors, the automatic iteration executed by the conductor assessment software.

19. The computer-implemented method of claim 14, wherein identifying at least one conductor that meets the requirements for the power transmission line comprises identifying one or more conductors that do not meet the requirements for the power transmission line.

20. The computer-implemented method of claim 14, wherein maximum tension is horizontal tension at sag, average tension, vertical tension (a tension at the attachments), a tension value expressed as the percentage breaking strength of the conductor, the vertical component of the tension at attachments, or the transverse component of the tension at the attachments.

21. The computer-implemented method of claim 14, wherein span value is an actual span or ruling span.

22. The computer-implemented method of claim 14, wherein modeling comprises modeling least one real, non-theoretical conductor.

23. The computer-implemented method of claim 14, wherein the conductor data includes at least one of the following data elements: strength of conductor; weight of conductor; heat capacity of conductor; type or family of conductor, stress strain curve data of conductor; or diameter of conductor.

24. A computer-implemented method of evaluating an electric conductor for an overhead power transmission line, comprising: receiving power transmission line data that defines an existing power transmission line;

receiving a set of requirements data defining requirements for a replacement conductor from a user, at least one limitation of which is proposed by the conductor assessment software, and based on a limitation of the existing power transmission line; receiving conductor data that define at least two conductors to be evaluated; after receiving conductor data for the plurality of conductors to be evaluated, automatically modeling expected operating performance for at least two conductors using conductor assessment software running on a computer; and, based on the modeling, identifying at least one conductor that meets the requirements for the power transmission line using the conductor assessment software.

25. The computer-implemented method of claim 24, wherein automatically modeling expected operating performance comprises: calculating the conductor's optimal tension, wherein the optimal tension is a tension value within a tension tolerance percentage value of the highest tension value yielding a sag / tension calculation that does not exceed the maximum tension value, defined as part of the power transmission line requirements or the conductor data; and calculating the conductor's optimal operating temperature, wherein the optimal operating temperature is within a temperature tolerance percentage value of the temperature which yields a sag value greater than a maximum sag value defined as part of the power transmission line requirements.

26. The computer-implemented method of claim 25, wherein automatically modeling expected operating performance of each conductor further comprises: sorting conductors by a design goal, wherein the design goal is one of the following: maximize ampacity; minimize sag; or minimize core area.

27. A computer-implemented method of evaluating an electric conductor for an overhead power transmission line, comprising:

receiving requirements data that define at least two requirements for an overhead power transmission line; receiving conductor data that define at least two conductors to be evaluated; receiving preference data that defines at least one design goal, wherein the design goal defines both "a" and "b" as follows:

(a) a design goal variable, which is any variable that is among the requirements data, among the conductor data, among both the requirements data and the conductor data, or is the result of a calculation that involves data that is either among the requirements data or the conductor data,

(b) for the design goal variable, preference data defining whether the variable should be maximized or minimized; after receiving requirements data, conductor data, and preference data, for the plurality of conductors to be evaluated, automatically modeling expected operating performance for at least two conductors using conductor assessment software running on a computer; and, based on the modeling, identifying at least one conductor that meets the requirements for the power transmission line, and either maximizes or minimizes the design goal variable as defined by the preference data using the conductor assessment software.

28. The computer-implemented method of claim 27, wherein the design goal variable is at least one of the following: ampacity of the power transmission line; sag of the power transmission line; or core area of the conductor.

29. A system for identifying conductors that meet requirements for an overhead power transmission line, comprising: a database component operative to maintain a database identifying at least two conductors;

a user interface component operative to receive information defining requirements for an overhead power transmission line, the requirements at least comprising a span value, a maximum sag value, and a maximum tension value; a modeling component operative to computationally evaluate the performance of at least two of the conductors maintained in the database component, wherein computational evaluation comprises calculating a conductor's maximum ampacity with the constraints defined by the requirements data; and a reporting component operative to determine and present, based on the modeling component's evaluation, conductors that meet requirements for the overhead power transmission line.

30. A method of selling a conductor for an overhead power transmission line comprising: receiving requirements for an overhead power transmission line; identifying a set of conductors that could meet the requirements of a power transmission line, at least one of the conductors from a manufacturer distinct from a manufacturer of another of the conductors; using a computer-implemented method to automatically model performance of at least two of the conductors against requirements of the power transmission line; generating a list of conductors that meet the requirements; and selling a conductor from the list of conductors that meet the requirements.

 

Compact Transmission Line Design

James R. Stewart

 

 

 

 

The term "compact transmission line" is used to refer to a line, usually in the 69-230 kV range, which is built with less than traditional phase spacing for these voltages. The opportunity for compaction arises because early lines were designed with generous factors of safety, partly because of the lack of knowledge of design parameters, and partly because of lack of incentive to reduce line size. Phase-to-phase spacing of these early lines was in excess of ten times that required for power frequency voltage air gap flashover. As the utility industry developed, research was directed to the development of increasingly higher transmission voltages. With the development of each new voltage class, increasingly sophisticated analyses of insulator and clearance requirements were made. Clearances were reduced closer and closer to their limiting (flashover) values. Reduced clearances and higher voltages increased the problem of conductor surface electric field and corona phenomena such as radio and audible noise. These problems were addressed in turn by appropriate research.

While new design procedures were instituted for higher (EHV) voltages, little attention was given to application of this body of knowledge to lower voltage lines, and lines in the 115 to 230 kV class were still being designed and constructed according to patterns placed decades earlier. By the 1960's, two factors appeared which called attention to intermediate voltage transmission lines. First, increased attention to the appearance of overhead lines brought results at voltages where new structure concepts could be most readily implemented. Prefabricated steel poles, laminated structures, and armless structures first made their appearance at 115 to 138 kV. Second, the same pressures which prompted improvements in appearance also made new rights-of-way increasingly difficult to acquire, and led a number of utilities to uprate existing circuits to a higher voltage class. This early work gave dimensional constraints, which while quite reasonable by EHV standards, were unprecedented at 115-230 kV. This showed the feasibility of using smaller than traditional spacings at these voltage levels. In the 1970's it became apparent that a more concerted effort was warranted to bring EHV design technology to bear on intermediate voltage circuits. In 1973 Siemens Power Transmission & Distribution, Inc., Power Technologies International , proposed to an agency of the State of New York the construction of a half mile of compact 138 kV transmission line. This, and subsequent work sponsored by EPRI, led to the publication of a compact line design manual and supplement. This work was rounded out with publication of a report on phase-to-phase switching surge behavior of closely spaced conductors. As a result of this work, a number of utilities have constructed compact lines with good success and a few have made compact lines their system standard.

As compact transmission line research progressed, a general study was conducted which sought to explore the theoretical limits of line compaction. This study confirmed an earlier idea that the optimum use of space concerned with transmission lines was the use of high phase order: a number of phase conductors symmetrically placed and energized with voltages whose phasors matched the space vectors defining the conductor locations. Subsequent research on high phase order has not only developed this promising innovation but has added to the body of knowledge available for the design of compact three-phase lines. Other options remain for advancing compact transmission line technology. One of these is the use of covered conductor, for 138 kV lines with as little as two feet between phases. The conductor covering is insufficiently strong to withstand continual stress at line voltage, but is able to withstand momentary contact which may result from ice or wind induced motion. Thus conductors could be allowed to approach within normal bare conductor flashover distance for short times without flashover. While promising, this innovation requires additional research and a prototype application on a utility system.

Compact Line Design Factors

Much of the research directed to the development of EHV transmission involved electrical parameters. Some of this was related to line insulation: insulator contamination performance, and insulator and tower window phase-to-ground switching surge performance. Additional work was related to electrical environmental effects: audible, radio, and television noise, and electric and magnetic field coupling to objects in proximity to the line. A considerable body of knowledge was developed together with predictive methods and design data for application to new line configurations.

Much of this electrical work was directly applicable to compact intermediate voltage designs. The largest area of unknowns was in the mechanical performance of compact lines. As spacings were considered as small as three feet, considerations which were previously unimportant became prominent. Among these were wind induced conductor motion, both conductor blow out and differential swinging. Conductor motion due to the release of ice accretions was thought to be possibly limiting. One of the more unusual concerns was magnetic forces resulting from through fault currents. Large current resulting from a fault on some system component other than the compact line but carried through the compact line causes magnetic forces which result in conductor swinging. This swinging might cause the compact line conductors themselves to approach within flashover distance and result in a flashover and tripout on the compact line itself, even though it was not involved in the initial fault. Much of the new research directed to compact line design addressed these mechanical parameters.

Other factors considered in compact line research were lightning performance, live-line maintenance, and code considerations. The latter was significant in that former editions of the National Electric Safety Code specified phase-to-phase separation in excess of that determined to be possible by the compact line research. A subsequent code modification was required to allow the application of compact lines.

Not least, economic considerations of compact line design were addressed. While compact lines are not necessarily less expensive than conventional construction, for many applications they are competitive.

Finally, some unusual questions arose which were addressed. For example, the question was asked if a large bird were to fly between the phases of a 138 kV line with only three feet phase spacing, the bird would bridge a sufficient portion of the air gap to instigate a flashover. Analysis and testing showed that the electric fields surrounding the line conductors are sufficiently intense that birds would not attempt to fly between energized conductors and thus would not cause flashovers.

Sample Special Requirements for Compact Lines

Some examples of specific design constraints for compact lines which emerged from this research are:

1. Insulators. Compact conductor spacing requires minimizing conductor motions. This in turn requires use of post insulators at the structures to eliminate insulator swinging which occurs with suspension strings. Porcelain posts can be applied, but significant advantages are achieved by use of synthetic insulators.
2. Conductor Hardware. Conductor separations of the order of three feet at 138 kV result in conductor surface electric fields of the same order as EHV lines. Thus, even though the line is operated at 138 kV, conductor hardware must be of a design which is suitable for EHV application. Otherwise, radio noise will be excessive. Likewise, care must be used in construction of a compact line similar to that for an EHV line to insure that the conductor surface will not be scratched or marred.

Some refinements are possible for special applications but are not always necessary. One of these is the use of in-span insulating spacers to limit conductor motion. Where galloping or ice is a problem, perhaps long or unusually exposed spans, insulating spacers provide an approach to retaining compaction while limiting conductor motion. Spacers located at the 1/3 and 2/3 points of a span reduce the motion considerably more than equivalent span reduction. When ice loads a single conductor of a single span (to take an extreme case), the additional weight is borne by the same conductor on adjacent spans through deflection of the insulators and structures and by elongation of the conductor itself. The conductor attachment points are fixed in height above ground but have some flexibility longitudinally. Spacers on the conductors are free to move vertically. Consequently, an ice load on a single conductor of a single span is borne by all three conductors by action of the spacers. Thus, when the ice is released, some of the energy goes into bundle motion of the three conductors as well as motion of the loaded conductor. More mechanical modes are coupled by the spacers, resulting in each mode having less energy than would be possible without spacers, and therefore reduced overall motion. While it may be a novel thought, it could be argued that in exposed locations it would be better to build a compact line with spacers which are themselves stiff, rather than to use generous clearances and retrofit if necessary with long flexible spacers.

Compact Line Design Procedure

Compact lines, because of reduced design margins, require more rigorous analysis of insulation and mechanical parameters to ensure adequate reliability than is required for conventional lines. Steps in the design are:

• Consideration of alternate configurations
• Selection of phase spacing
• Power frequency air gap spacing
• Switching surge design
• Phase-to-ground
• Phase-to-phase

Radio noise (other electrical environmental effects)

Conductor motion

• Wind
• Ice
• Fault currents

Selection of Insulators (and insulating spacers)

Lightning

Economics

Maintenance

Codes

These steps are interactive, and usually several iterations are required before an acceptable solution is achieved.

 

مهندس هادي خسروي- مهندس منصور حجابي

مطالعه فلش اور در مقره‌هاي سليكوني با آلودگي مصنوعي در تستهاي مه‌نمكي نشان مي‌دهد كه تخليه روي مقره كاملاً آلوده تابع مسير نشتي در طول سطح مقره است. در مقره‌هايي كه بصورت تكه‌تكه آلوده مي‌شوند، تخليه در مسير آلوده تابع مسير نشتي در قسمت آلوده سطح مقره است. وجود قطرات آب و لايه‌هاي آلودگي شدت ميدان الكتريكي را روي سطح مقره‌هاي سيليكوني افزايش مي‌دهد. بنابراين مطالعه توزيع پتانسيل وميدان الكتريكي در مقره‌هاي سيليكوني تحت شرايط مرطوب و آلوده، براي درك عميق شروع مكانيزم فلش اور ناشي از آلودگي بسيار مهم است.
قطرات آب نقشهاي متعددي در فلش اور ناشي از‌ آلودگي و پيري مقره‌هاي سيليكوني ايفا مي‌كند كه عبارتند از:
1- قطرات به علت پرميتيويته و رسانايي بالايشان ميدان الكتريكي را بشدت زياد مي‌كند.
2-  تخليه‌هاي كروناي سطحي از قطرات آب، مواد چتركهاي مقره را پير مي‌كند.
3- تخليه كرونا خاصيت آبگريزي در قسمتهايي از سطح را از بين مي‌برد و سبب گسترش قطرات و بهم پيوستن آنها مي‌شود.

1- بدست آوردن مدل:
در اولين قدم، يك مدل نمونه بايدبدست آورد تا مشخصات اصلي توزيع ميدان الكتريكي اطراف قطره آب مطالعه شود. به همين دليل، يك سطح سيليكون رابر مسطح آبگريز با يك قطره آب مجزاي براي مطالعه افزايش ميدان الكتريكي در اطراف قطره آب مورد استفاده قرار گرفته است. براي ساده سازي بيشتر، قطره آب مجزاي منفردي كه نيمكره آن در شكلها آمده است فرض مي‌كنيم.
يك مقره بشقابي عمودي را فرض مي‌كنيم كه قطرات آب ساكن روي چترك و sheath عمورد بر خطوط هم پتانسيل قرار دارند. براي نشان دادن ناحيه sheath و ناحيه چترك مقره، دو الكترود با يك صفحه سيليكون رابر به ابعاد (cm10*cm10*cm10) را فرض مي‌كنيم. هدايت نسبي مواد سيليكوني 3/4 است.
دو الكترود به فاصله 10 سانتي‌متر و صفحه سيليكون دردو موقعيت متفاوت قرار مي‌گيرد. ناحيه sheath بوسيله صفحه سيليكوني كه بين دو الكترود مانند اسپيسر قرار گرفته است شبيه‌سازي مي‌شود و صفحه سيليكوني بصورت موازي، بين دو الكترود، براي شبيه‌سازي ناحيه چترك قرار مي‌گيرد.
در هر دو مورد ولتاژ اعمالي 100 ولت است كه ميانگين شدت ميدان الكتريكي v/cm (10= (10/100)) است. هدايت نسبي آب 80 است.

تجزيه و تحليل افزايش ميدان الكتريكي بوسيله قطرات آب
خطوط هم پتانسيل و خطوط ميدان الكتريكي اطراف قطره آب كه روي صفحه سيليكوني قرار گرفته است، ناحيه sheath و ناحيه چترك را شبيه‌سازي مي‌كند كه به ترتيب در شكلهاي 2 و 3 نشان داده شده است. خطوط پيوسته براي نشان دادن خطوط هم پتانسيل وخط چين‌ها براي مسير ميدان الكتريكي بكار رفته است.
از شكلهاي 2 و 3 چنين به نظر مي‌رسد كه وجود قطره آب سبب انحراف قابل توجهي در ترتيب خطوط هم پتانسيل و مسير ميدان الكتريكي در اطراف قطره اب شده است. براي ناحيه sheath شبيه‌سازي شده، شدت ميدان الكتريكي در خطوط مرزي قطره آب؛ هوا و مواد عايقي بشدت زياد شده است. براي ناحيه چترك شبيه‌سازي شده شكل 3، شدت ميدان الكتريكي در نوك قطره آب زياد شده است.
بردار شدت ميدان الكتريكي هم از نظر كميت و هم از نظر جهت در طول سطح مقره آب تغيير مي‌كند. بدنبال اين تغييرات، كميتهاي متعددي تغيير مي‌كنند كه بعنوان مثال مي‌توان به مولفه‌هاي x و y و z بردار شدت ميدان الكتريكي يا كميت بردار اشاره كرد.
كميت شدت ميدان الكتريكي روي سطح قطره آب در ناحيه sheath و ناحيه چترك، بترتيب در شلكهاي 4 و 5 نشان داده شده است. هر نقطه روي سطح قطره آب بوسيله سه مولفه x و y و z مشخص شده است.
در حقيقت بعد چهارمي نياز است تا توزيع كميت (بزرگي) شدت ميدان الكتريكي را نشان دهد. به عبارت ديگر، بايد بتوانيم توزيع شدت ميدان الكتريكي روي سطح قطره آب را بوسيله دياگرام سه بعدي نشان دهيم. به عبارت ديگر، تمام نقاط روي سطح قطره آب بوسيله تصوير آنها روي صفحه x و y نشان داده مي‌شود. بنابراين بعد z مي تواند براي نشان دادن كميت بردار شدت ميدان الكتريكي درتمام نقاط سطح قطره آب استفاده شود.
واحدهاي x و y به سانتيمتر و شدت ميدان الكتريكي به v/cm است.
براي قطره در ناحيه sheath بيشترين مقدار شدت ميدان الكتريكي روي سطح قطره آب و در سطوح مرزي قطره آب، هوا و مواد عايقي است كه v/cm 29 است شكلهاي 2 و 4 و براي قطره در ناحيه چترك، حداكثر مقدار شدت ميدان الكتريكي در بالاي قطره اب است كه v/cm 6/27 است شكلهاي 3 و 5
اگر هدايت نسبي و رساناي قطره آب با هم مطالعه شوند حداكثر مقدار شدت ميدان الكتريكي ذكر شده در بالا كم است. اگر هدايت نسبي 80 باقي بماند و رسانايي s/cmµ 250 است، حداكثر مقدار شدت ميدان الكتريكي براي قطره آب در ناحيه sheath برابر v/cm 5/35 و در ناحيه چترك v/cm7/31 است كه افزايش ميدان الكتريكي زياد است.

تجزيه و تحليل توزيع پتانسيل تحت شرايط باراني و مه‌اي
مقره‌اي سيليكوني با چهار چترك كه ابعاد آن در شكل 6 آمده است مدل مي‌شود. براي كاهش زمان محاسبات فقط يك قسمت 10 درجه از سطح چترك مدل شده است و ولتاژ اعمالي 100 ولت است. سه مدل زير براي شبيه‌سازي شرايط آب و هوايي خاص مورد استفاده قرار گرفته است.

1- مدل خشك و تمييز:
اين مدل براي مقره‌هاي سيليكوني تمييز و خشك بكار مي‌رود.

2- مدل باراني:
در اين مدل، هفت قطره آب روي هر سطح 10 درجه چترك فرض مي شود كه 256=36*7 قطره روي هر چترك و 1008=4*252 قطره آب روي چهار چترك مقره مي‌افتد. شكل تمام قطرات آب نيمكره با قطره mm2 است. هدايت نسبي قطرات آب 80 و رسانايي آنها µs/cm 250 است. سطح عمودي sheath و زير چتركها خشك است.

3- مدل مه‌اي:
در اين مدل توزيع قطره آب شبيه‌ مدل باراني است، با اين تفاوت كه زير چتركها بوسيله لايه نازك آب پوشانده شده است. هدايت نسبي قطرات آب 80 و رسانايي آنها µs/cm 250 است.
خطوط همپتانسيل در هر سه مورد فوق در شكل 7 نشان داده شده است. شكل (7-الف) توزيع يكنواخت ميدان الكتريكي در طول قره تمييز و خشك را نشان مي‌دهد. (7-ب) نشان مي‌دهد كه فرض كردن شرايط باراني، شدت ميدان الكتريكي را در اطراف نواحي انتهاي چترك به آرامي نسبت به مدل خشك و تمييز كم مي‌كند. وجود قطرات آب روي چتركهاي، توزيع ميدان الكتريكي را روي هم رفته كمي غيريكنواخت‌تر از حالت خشك مي‌كند، (البته شدت ميدان الكتريكي موضعي در اطراف هر مقره آب بيشتر است). نتيجه اينكه، ميدان الكتريكي روي هم رفته، در مناطق محل تقاطع سه گانه (پوشش، هوا و فيتينگها) كمي كوچكتر از حالت خشك و تمييز است. در نهايت شكل (7-ج) نشان مي‌دهد كه فرض كردن مدل شرايط مه‌اي، نواحي خشك در طول sheath مقره، حداكثر مقدار ولتاژ را تحميل مي‌كند. شدت ميدان الكتريكي روي هم رفته در طول نواحي انتهايي مقره بيشتر از حالت خشك تمييز است.

A modern distribution system that feeds a facility having a significant environment of susceptible electronic equipment requires protection against lightning-induced overvoltages. And when an overhead power line — whether utility or end-user-owned — feeds that system, you need some sort of surge protection for the conductors on the riser pole that feed from the power line and connect into the service-entrance equipment. (See Sidebar, “Lightning and Underground Power and Signal Lines,”.)

Let's talk about some critical design and installation rules you should follow when designing and installing a pole-mounted overvoltage protection scheme.

Sizing surge arresters. Here are some important parameters you must consider when sizing lightning surge arresters.

Ratings. The basic impulse insulation level (BIL) of a power cable decreases as it ages, making it more susceptible to overvoltages. Therefore, it's important that you optimize any cable protection to avoid insulation breakdown and arcing, which can induce noise into an internal distribution system.

In doing so, it's critical that you do not determine the rating of the required protection simply by matching the arrester discharge rating with the cable BIL rating. You must also consider the phenomenon of voltage doubling, where a traveling overvoltage wave reaches a point of high resistance, such as at an open switch in a circuit, and reflects back with an amplitude almost double that at the point of reflection.

Protective margin (PM). This parameter is a measure of a surge arrester's ability to protect a piece of equipment or a system. The calculation involves the BIL withstand rating of the item to be protected and the arrester discharge level, which is usually listed in product literature and/or nameplates as “10kA IR discharge voltage of xxkV.”

Let's take a look at a sample PM calculation. Suppose you have power cables with 125kV BIL rating tapped from an overhead 24.9kV power line and feeding the primary of a padmount transformer. You want to know if a typical silicon-carbide (SiC) arrester mounted at the riser pole with a listed discharge level of 67kV is adequate.

At first glance, this arrester discharge level seems acceptable. But, if voltage doubling occurs within the cable, the surge voltage could rise to twice 67kV, or 134kV.

You can determine the PM by dividing the difference of the cable BIL rating minus twice the arrester discharge level and dividing the result by the cable's BIL. In other words, PM = (125kV - 134kV) ÷ 125kV = -9kV ÷ 125kV = -0.072. Rounding this value off, the PM is -7%. Because the PM is negative, you shouldn't use the SiC arrester because it cannot provide the required protection.

Some modern arresters, such as metal-oxide varistor (MOV) arresters, have lower and more consistent discharge protective levels than old-style SiC arresters. In fact, a typical MOV distribution arrester could have a 10kA IR discharge voltage of 59kV. So, if we double this rating, we get 118kV. Then, PM = (125kV - 118kV) ÷ 125kV = 7kV ÷ 125kV = 0.056 or approximately 6%.

Also, a typical MOV pole-mounted arrester, which is a higher-quality product, could have a 10kA IR discharge voltage of 52kV. Doubling this, we get 104kV. Then, PM = (125kV - 104kV) ÷ 125kV = 21kV ÷ 125kV = 0.168 or approximately 17%. These two types would provide adequate protection.

A note of caution here: The actual PM offered by an arrester will vary from the calculated PM value. This is because the surge protection industry calculates BIL margin percentages on the basis of the industry-standard 8×20-microsecond wave shape. (See March issue “Understanding Transients: A Primer” on page 38.) However, the actual wave shape of a lightning surge can be much faster than that of the 8×20-microsecond wave shape.

Surge arrester lead length. Lead length is a very important consideration in designing and/or installing the connections between pole-mounted surge arresters and medium-voltage (MV) cable terminators. PMs calculated from arrester catalog data don't include allowances for this variable.

Lead length is the combined length of the line lead and ground lead length in series with the arrester and in parallel with the device or cable being protected. For example, in Fig. 1 below, we see the arrester mounted near the MV cable stress termination, a line lead length of 12 inches, and a ground lead length also of 12 inches. So, the total arrester lead length is 24 inches.

 

Fig. 1. This mounting arrangement of a surge arrester and medium voltage (MV) cable stress termination on a riser pole results in an arrester lead length of 24 inches.

The commonly accepted method of determining the effect of lead length on arrester operation is to use an inductance of 0.4 microHenries per foot of lead length and a lightning current rate-of-rise of 4000A per microsecond to determine L × di/dt voltage drop of the installation. Using this method, calculations show a 1.67kV addition to the discharge voltage of the arrester per foot of arrester lead length. This increase in discharge voltage actually reduces the extent of PM on the system.

In the installation shown in Fig. 1, the effective 10kV IR discharge voltage rating of the riser-pole arrester is increased from 52kV to 55.2kV as a result of the addition of 24 inches of lead length.

While this increase may appear relatively small, it's critical when you consider the voltage-doubling effect, as previously mentioned. Here, voltage doubling will reduce the BIL PM from approximately 17% to almost 12%. As you can see, it's very important that you keep the arrester lead length as short as possible in all arrester installations, especially in critical situations such as cable protection.

 

Fig. 2. This mounting arrangement of a surge arrester and MV cable stress termination on a riser pole eliminates the 12-inch line lead length, leaving only a 12-inch ground lead length.

Figure 2 below shows a similar installation except that we take the line lead directly to the arrester before going to the MV cable stress termination. This virtually eliminates all arrester lead length on the line side since, by definition, no lead is in series with the arrester while being in parallel with the cable termination. The total lead length is reduced to 12 inches, which is the length of the ground lead.

Figure 3 below carries the length reduction one step further. Here, the arrester is mounted between the MV cable stress termination and the pole ground. This installation has zero line and zero ground lead length. As such, lead length has no detrimental effect on the protective characteristics of this installation.

Keep in mind that pole-mounted overvoltage protection is your first line of defense. To effectively apply a complete overvoltage protection system, you must coordinate your use of large-capacity current-diverting devices at the service entrance with progressively lower voltage-clamping devices. If not done properly, you run the risk of having any excess energy not handled by the upstream protection devices, damaging connected load equipment.

Sidebar

Lightning and Underground Power and Signal Lines. At first glance, running power and communications/control circuit conductors underground seems more practical, in terms of protecting susceptible electronic devices and equipment from lightning-induced voltage surges, than installing them overhead. This is not necessarily the case for two reasons

Fig. 3. This mounting arrangement of a surge arrester and MV cable stress termination on a riser pole effectively reduces the arrester lead length to zero. This is achieved by connecting both the line lead and ground lead directly to the arrester.

·         The earth is a conductor, and

·         The vast majority of underground installations use nonmetallic conduits (sometimes concrete-encased) for physical protection.

For underground lines, it's hard to visualize a direct lightning strike. However, a phenomenon similar to the one affecting overhead lines does take place. As a result of lightning discharge, electromagnetic fields are induced not only on the surface of the earth but also in the earth itself. These fields, and the accompanying currents and voltages, diminish roughly as the square of the distance from the strike, and with the resistance of the soil.

This rapidly fluctuating field in the earth induces voltages and currents in nearby objects such as underground cables in nonmetallic conduits in duct banks. In turn, these induced voltages and currents create another electromagnetic field — one that opposes the field created by the lightning. A side flash of very high voltage then occurs to try to equalize the potentials of the fields, thereby inducing noise into underground circuits and possible ground loops that can corrupt communications and data circuit signals. This induced noise requires you to provide a further level of surge protection.

If you use rigid metallic conduit in a concrete duct bank, its effect is to shield the susceptible equipment circuits from these electromagnetic fields. Nonmetallic conduit does not provide this protection.

بررسي فني واقتصادي استفاده از کابل خودنگهدار در شبکه توزيع غرب استان تهران

نام نويسندگان : مهندس مهدي شهروزي،مهندس عليرضاظهيرکاشاني، مهندس وحيد مهين

شرکت مهندسي مشاور نيروي آذربايجان (منا)

کلمات کليدي : کابل خودنگهدار ، massenger ، پلي اتيلن کراس لينک XLPE

مقدمه : از اين سيستم کابل مي توان بطور موقت يا دائم استفاده نمود . از نظر اجرايي و نگهداري، هزينه اين سيستم بين سيستم هوايي با خطوط بدون عايق و سيستم کابل کشي زميني مي باشد . اين سيستم در محلهايي که فضاي لازم براي کابل کشي کم و يا گران مي باشد مناسب است و عوامل ديگري که باعث برتري اين سيستم بر سيستمهاي هوايي مي شود نصب و اجراي سريع و ساده ، ايمني و صورت ظاهري و کنترل زيست محيطي آن مي باشد. مي توان از اين کابلها بطور موقت نيز استفاده نمود تا اينکه شبکه دائمي (زميني يا هوايي ) منطقه مورد نظر آماده شود . علاوه بر موارد بالا، ين سيستم، براي شرايط ذيل نيز مناسب است :
- در مناطقي که لازم است شرايط زيست محيطي آن دست نخورده باقي بماند و يا اينکه تغييرات بوجود آمده در آن حداقل باشد .
- براي دادن تغييرات در شبکه و يا توسعه آن
- براي خط ورودي و يا خروجي به پست ترانسفورماتور يا ايستگاهها، زيرا که با استفاده از اين کابل نيازي به مقره هاي عايقي نمي باشد .
- از اين کابلها که وزن آن ها کم بوده و داراي عايق پلي اتيلن کراس لينک (XLPE )مي باشند، در شبکه هاي هوايي براي ولتاژهاي ماکزيمم 12، 24، 36 کيلوولت استفاده مي شود .
چکيده : در مواردي که استفاده از خطوط با هاديهاي لخت منجر به بروز حوادث گذرا مي شود و يا اينکه رعايت حريم و ساير نکات فني و ايمني شبکه برق مقدور نيست استفاده از کابلهاي خود نگهدار هوايي راه حل منطقي است . از عمده ترين اين موارد مي توان به مسيرهايي اشاره نمود که داراي عرض کم بوده و يا در آنها موانعي از قبيل رديف درختان وجود دارد .
همانطور که مي دانيم کابلهاي خود نگهدار داراي هادي آلومينيومي و عايق پلي اتيلن کراس لينک مي باشند و براي نصب اين کابلها برروي پايه ها نياز به يک سيم نگهدارنده (massenger ) مي باشد که جنس اين سيم براي کابلهاي 20kv از فولاد و براي کابلهاي فشار ضعيف از آلياژ آلومينيوم مي باشد . در کابل خود نگهدار فشار ضعيف از سيم نگهدارنده بعنوان سيم نول نيز استفاده خواهد شد .
در طراحي خطوط با کابلهاي خودنگهدار در دو سطح ولتاژ فشار متوسط و فشار ضعيف به ترتيب سطح مقطعهاي زير مورد نظر قرار گرفته است که اين طراحي قابل تعميم براي سطح مقطعهاي ديگر نيز مي باشد .
سطح مقطع mm2 65+ 120× 3 براي فشار متوسط و 70+25+95×3 براي فشار ضعيف که سيم نگهدارنده آنها به ترتيب 65 و 70 مي باشد و سطح مقطع 25 در فشار ضعيف براي سيستم روشنايي معابر مي باشد.
1- استاندارد کابلهاي هوايي خود نگهدار
1-1- استاندارد کابل خود نگهدار فشار ضعيف(Standard For Selfsupporting Over head Cables for 0.4 kv)
1-1-1- ولتاژ نامي : ولتاژ نامي 0.6/1kv است
1-1-2- هاديها : هاديها از آلومينيوم رشته اي بهم تابيده، دايره اي شکل بهم فشرده ( مثلاً هادي به اندازه 16mm2 که از آلومينيوم يکپارچه است ) مي باشند .
1-1-3- عايق 1-1-3-1 ) مواد : عايق بايستي پلي اتيلن مخصوص با تراکم زياد و سياه رنگ مقاوم در مقابل جو باشد .
1-1-3-2 ) شناسايي فاز : در امتداد طول هر فاز(هادي) عايق شده برآمدگيهاي مشخص به تعداد 2 و 3 و يا 4 عدد وجود دارند تا بتوان به کمک آنها فازها را از يکديگر شناسايي نمود .
1-1-4- نگهدارنده يا سيم حامل ( هادي خنثي – massenger ) : نگهدارنده يا سيم حامل يک هادي بايد از آلياژ آلومينيوم
متشکل از هفت سيم کشيده ازميله که با فرآيند ريختگي مداوم و پيچيدن توليد شده است باشد.
هيچگونه مفصل و يا اتصالي در نگهدارنده ( مسنجر) مجاز نمي باشد مگر اينکه اين اتصال در ميله و يا سيم اصلي قبل از کشيدن نهايي انجام شده باشد . نگهدارنده بايد دايره اي شکل – رشته اي تابيده شده و بهم فشرده باشد .از نگهدارنده بعنوان هادي خنثي نيز استفاده مي شود . پس از عايقکاري براي شناسايي نگهدارنده (مسنجر) آنرا با يک برآمدگي مقاوم طولي که بوضوح قابل ديدن است مشخص مي نمايند ( شکل 1 )
1-1-5- طرح : کابل متشکل از يک يا چهار هادي آلومينيوم با عايق پلاستيکي تابيده شده بر روي يک نگهدارنده از آلياژ آلومينيوم که عايق شده و يا لخت مي باشد . منسجر همچنين هادي خنثي نيز مي باشد .
1-1-6- علامت هاي مشخص شده بر روي کابل : در طول کابل ، آنرا با نام توليد کننده و سال توليد مشخص مي نمايند و فاصله اين علائم کمتر از 20cm است . اين علائم بر روي عايق حک مي شود.
1-1-7- آزمونهاي نوعي Type test : آزمونهاي نوعي ( تايپ تست ) حداقل برروي يک نمونه از هر نوع کابل مورد نظر انجام مي شود . چنانچه يک نمونه از همان نوع کابل وليکن با اندازه متفاوتي آزمون نمونه اي شده باشد و نتايج رضايت بخش باشند کابل مورد نظر را مي توان از لحاظ اين آزمون مورد تأئيد دانست . چنانچه مواد ساختمان و يا روش توليد عوض شوند بايستي آزمون نوعي را در هر مورد تکرار نمود .
1-1-7-1 ) آزمون ولتاژ 1-1-7-2 ) اندازه گيري مقاومت هاديها و نگهدارنده ( massenger )
1-1-8- آزمونهاي مکانيکي و فيزيکي : اين آزمونها براي هر هادي از کابل بطور جداگانه انجام مي شوند .
1-1-8-1 ) مشخصه هاي فيزيکي و مکانيکي عايق 1-1-8- 2 ) آزمون خمش
1-1-8-3 ) استقامت کششي نگهدارنده ( massenger ) 1-1-8-4 ) آزمون تشعشع خورشيدي ( مشابه سازي درآزمايشگاه )

      1)       100^˚c, 240 h
2)       Tested in 10% solution . The test pieses shall be prepared from a test plate mol ded of raw matrial granules.

جدول (1) خواص عايق ها

1-1-9- آزمونهايي براي کابلهاي تحويل شده
1-1-9-1 ) آزمون ولتاژ

 

جدول (2) مشخصات کابل هاي هوايي خود نگهدار بدون هادي روشنايي معابر

جدول (3) مشخصات کابل هاي هوايي خود نگهدار يا هادي روشنايي معابر

1-      ميانگين با دوبار اندازه گيري در زاويه هاي قائمه براي يک مقطع بدست مي آيد .

جدول (4) مقاومت و ضخامت عايق و هادي هاي کابل هاي خودنگهدار هوايي

ماکزيمم مقدار مقاومت     DC هادي هاي روشنايي معابر ( 16mm ) برابر  است با       1/9(Ω/Km)رادر20c ميباشد.

1-1-9-2) آزمونهاي نمونه : آزمونهاي حداکثر برروي ده درصد طول کابلهاي توليد شده انجام شده اگرچه حداقل برروي يک طول کابل انجام ميشود.

1-1-9-2-1) کنترل ساختماني : ساختمان و ابعاد کابل بايد تست شود و همچنين مقادير لازم در جداول شماره هاي 2 ، 3 و 4 آمده اند .

1-1-9-2-2 ) اندازه گيري مقاومت هاديها و نگهدارنده  : اندازه گيري مقاومت برروي نمونه اي از کابل بطول حداقل ده متر انجام مي شود . مقادير مورد نياز در جدول شماره 4 آمده است .

1-2-استاندارد کابلهاي خود نگهدار فشار متوسط ( ولتاژهاي نامي 10 تا 30 کيلوولت )

Standard For Selfsupporting Over head Cables for 10-30 kv

1-2-1-طرح کابل : اين سيستم شامل سه کابل تک رشته اي مي باشد که برروي نگهدارنده ( massenger ) فولادي تابيده شده اند و نگهدارنده سيمي است که کابلها را نگهداشته ولي جريان از آن عبور نمي کند

ضمناًخواص الکتريکي درجدول شماره 5 و خواص فيزيکي در جدول شماره 6 آمده است(کابل خودنگدار متوسط)

جدول (5-1) خواص الکتريکي کابل هاي 12 کيلوولت

جدول (5-2) خواص الکتريکي کابل هاي20 کيلوولت

جدول (5-3) خواص الکتريکي کابل هاي 36  کيلوولت

جدول (6-1) خواص فيزيکي کابلهاي 12 کيلوولت

جدول (6-2) خواص فيزيکي کابلهاي 24 کيلوولت

جدول (6-3) خواص فيزيکي کابلهاي  36 کيلوولت

 

جدول 7- مقاطع استاندارد کابل خود نگهدار هوايي براي شبکه فشار ضعيف (0/4Kv )

 

جدول 8-  مقاطع استاندارد کابل خود نگهدار هوايي براي شبکه فشار متوسط ( 20Kv )

يادآوري:

·     جنس هادي از آلومينيوم و جنس عايق کابل از نوع پلي اتيلن يا پلي اتيلن کراس لينک (XLPE  ) است .

·     درجه حرارت محيط در شرايط متعارف 20˚^c + مي باشد .

·     حداکثر درجه حرارت هادي 90˚^c .

2-طراحي خطوط فشار متوسط و فشار ضعيف با کابل خود نگهدار

در پروژه اي به همين نام بررسي کاملي بر روي طراحي خطوط با کابل خود نگهدار انجام پذيرفته و در اين مقاله نمي گنجد.

3-ايمني سيستم کابل خودنگهدار

شناسايي هادي خنثي در زمان اجرا و نگهداري آسان است .

-         هيچگونه خطري افراد و يا حيواناتي که بطور تصادفي کابل را لمس مي کنند تهديد نمي کند و مخصوصاً کابلهايي که بر روي ديوارها نصب مي شوند.

-         آتش سوزيهاي ناشي از اتصال کوتاه خيلي نادر مي باشند .

-         احتمال افزايش اضافه ولتاژ ناشي از رعد وبرق کم است.

4-قابليت اطمينان سيستم کابل خود نگهدار

-         جرقه هاي ناشي از اضافه ولتاژهاي ضربه اي به ندرت اتفاق مي افتد .

-         عايق در مقابل جو خيلي مقاوم است .

-         ساختمان کابل بنحوي است که خود ميراکننده است .

-         ارتعاشات ناشي از باد و غيره از بين رفته (ميراشونده) و لذا استفاده از اسپنهاي بزرگتر ممکن است .

-         اضافه ولتاژهاي ناشي از رعدو برق باعث بروز نواقص کنتورهاي اندازه گيري مشترکين نمي شود.

-         هيچگونه قطعي برق بعلت تماس اشجار يا حيوانات با کابل که موجب اتصال کوتاه بشود بوجود نمي آيد .

-         همچنين تجربه نشان داده است که معايب به وجود آمده در هاديهاي لخت سه تا پنج برابر بيشتر از اين سيستم کابل مي باشد .

5-مسائل اقتصادي

-         از تيرهاي ( پايه هاي ) سبکتر و کوتاهتري مي توان استفاده نمود .

-         براي هر هادي عايق کننده جداگانه اي نياز نمي باشد .

-         هزينه هاي اوليه اين سيستم کمتربوده زيرا که مي توان با بالابردن مقاومت سيستم، کابلهاي زياد ديگري بر پايه هاي موجود نصب نمود .

-         در اين سيستم مي توان اين سيستم کابلها را برروي ولتاژ فشار متوسط و کابلهاي مخابراتي نصب نمود .

-         حريم اين کابلها کوچکتر است .

-         مفصل زدن خيلي ساده است زيرا فقط يک هادي ( هادي خنثي – نگهدارنده ) نياز به مفصل کششي دارد .

-         هزينه هاي کشيدن کابل کمتر است زيرا که همه هاديها بطور همزمان باهم کشيده مي شوند.

-         تجربه نشان داده است که هزينه اجراي اين سيستم 10 الي 60درصد کمتر از سيستم سيم هاي هوايي لخت ميباشد .

6-فوايد ديگر اين سيستم

-         راکتانس اين سيستم کابلهاي خود نگهدار 4/1  خطوط سيم لخت مشابه مي باشد و در اين صورت افت ولتاژ اين سيستم کوچکتر است .

-         جريانهاي اتصال کوتاه بزرگتر بوده و بنابراين در اين سيستم حفاظت، سريعتر و مطمئن تر عمل مي کند.

-         از اين سيستم نمي توان ( يا به سختي مي توان )، از الکتريسته بطور غير مجاز استفاده نمود .( کاهش استفاده غير مجاز از برق )

-          مي توان يک يا چند هادي براي روشنايي خيابانها را برکابل اصلي تابا

7- مراجع

7-1- استاندارد کابلهاي خود نگهدار فشار ضعيف

7-2- استاندارد کابلهاي خود نگهدار فشار متوسط

7-3- جزوات طراحي خطوط

منبع: وب سایت شرکت مهندسین مشاور نیروی آذربایجان(منا)

در خطوط 20 كيلوولت هوايي با هاديهاي لخت ، فاصله هادي ازپايه بايد به گونه‌اي باشد كه امكان دسترسي سيمبان به شبكه ، بدون استفاده از بالابر (صعود از پايه با استفاده از كمربند ايمني) فراهم گردد. بطور معمول ، انجام عمليات ، تعميرات يا تعويض مقره‌هاي فازهاي بيروني با طول بيشتر از 5/1 متر از سر تير به سختي انجام مي‌شود (آرايش افقي فازها با استفاده از سايد آرم در مناطقي كه مشكل حريم وجود دارد) ، علاوه بر آن در نزديك كردن هاديها به پايه نيز محدوديت وجود دارد. كمترين فاصله افقي سيم از پايه كه بصورت تئوريك براي خط 20 كيلوولت هوايي با هاديهاي لخت حدود 20 سانتي‌متر محاسبه گرديده ، در عمل و با توجه به پرندگان مختلف هر منطقه بايد به اندازه‌اي باشد كه احتمال بروز اتصالي ناشي از برخورد بال پرندگان به حداقل برسد كه اين امر در كنار مسايل ديگر از جمله رژيم موثر بهره‌برداري (حداقل دما يا حداكثر وزن) سبب افزايش فاصله فازها از يكديگر و پايه مي­شود ، ضمناً در پايه‌هاي زاويه و انتهايي كه از زنجير مقره بشقابي استفاده مي‌شود ، فاصله فازها از يكديگر و از پايه بايد به اندازه‌اي باشد كه در صورت انحراف زنجير مقره ، كاهش فاصله هاديها از يكديگر و از پايه بيش از حد مجاز نگردد ، اما در خطوط 20 كيلوولت هوايي با هاديهاي  روكشدار ، حتي در صورت تماس كوتاه مدت  هاديهاي تحت ولتاژ به يكديگر يا به زمين نيز خطر اتصال­كوتاه و قطع برق شبكه را تهديد نمي­كند لذا امكان كاهش فواصل بين فازها و همچنين نزديك كردن هاديها به پايه و ملحقات آن فراهم گرديده  و اين مسئله سبب سهولت در صعود ، فرود و انجام عمليات شده و ضمن افزايش سرعت عمليات و كاهش زمان و انرژي توزيع نشده ، موجبات ارتقاء سطح ايمني پرسنل بهره‌بردار را فراهم مي‌نمايد.

       نكته‌حايز اهميت در خصوص نحوه سيم كشي هاديهاي روكشدار آن است كه با توجه به اهميت و حساسيت روكش هاديها ، در هنگام سيم كشي بايد از ايجاد هرگونه خراش در سطح روكش اجتناب شود ، زيرا اين نقاط به محلي براي تجمع بارهاي الكتريكي تبديل شده و مي‌تواند موجب افزايش تخليه جزئي و در نهايت خرابي عايق گردد. بنابراين توصيه شده است در هنگام سيم كشي ، همانند كابل كشي زميني ، هاديها بر روي رولرهاي واقع بر سطح زمين قرار گرفته و از كشيده شدن روي سطح زمين يا روي كراس آرم خودداري شود.

       يكي از مسايلي كه در خصوص بهره­برداري از خطوط با هاديهاي روكشدار مطرح است بحث خستگي روكش در محل گره­ها در اثر نيروهاي وارده مي­باشد كه مي­تواند منجر به فرسودگي روكش در محلهاي مزبور شود و در صورت ايجاد مسير خزش ، موجب تخليه جزئي در نقاط فرسوده و در نهايت منجر به بروز اتصالي گردد. با توجه به موارد گفته شده ، براي جلوگيري از زخمي شدن و در نتيجه تشديد پديده «خستگي روكش» در اثر نيروهاي عرضي كه منجر به افزايش تخليه جزئي و در نهايت خرابي عايق خواهد شد ، جهت اصلي كردن ، اليافي از جنس پلي اتيلن یا سیم آلومینیوم روکش شده با یک روکش پلاستیکی مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

یکی از عمده ترین مشکلات استفاده از هادیها،تولید حرارت و نحوه انتقال آن به فضای اطراف می­باشد.

همیشه بیشترین مقدار حرارت در هادی تولید می­شود و میزان آن رابطه مستقیمی با مقاومت ویژه هادی دارد. با توجه به اینکه کاهش مقاومت کاهش تلفات را در پی دارد، در ابر رساناها هدف کاهش و نزدیک کردن مقاومت و در نتیجه تلفات به صفر می­باشد.

با عنایت به اینکه در تمامی فلزات،کاهش دما منجر به کاهش مقاومت ویژه هادی می­گردد، در صورت بهره برداری از هادی در دمای بسیار پایین، مقاومت هادی تا حد صفر تنزل پیدا می­کند. بر اساس بررسیهای صورت گرفته، مقاومت ویژه آلومینیوم در دمای 70 کلوین، 20 برابر و در دمای 20 کلوین،  تا 1000 برابر کوچکتر می­ شود. هرجه درجه خلوص فلز افزایش یابد، پاسخ مناسبتری به دنبال دارد. به هادی حاصله تحت شرایط فوق، ابر رسانا گفته می­شود.

تحت شرایط ایجاد سرمای شدید که با استفاده از هلیوم مایع انجام می­شود میدانهای مغناطیسی بسیار ضعیف شده و در لایه بسیار نازکی به دام می افتند. بنابراین یک پوشش هادی بسیار نازک به ضخامت 25 میکرون برای عبور هر جریانی کافی خواهد بود بطوریکه با یک لایه چند میکرونی امکان انتقال  3000MVA وجود دارد.

ابر رساناها در زیر دماهای بحرانی (20K) و با توجه به تضعیف میدانهای مغناطیسی هیچگونه مقاومت d.c قابل اندازه گیری ندارند. اما در مدارات a.c بدلیل اینکه بخش کوچکی از جریان و میدانهای مغناطیسی منتجه به زیر لایه ابر رسانا نفوذ می­کند و با توجه به حساسیت شدید ظرفیت جریاندهی ابررسانا به میدانهای مغناطیسی، تلفات تاحدودی خودنمایی می کند.

یکی از عمده ترین مسائلی که در بهره برداری از ابررساناها وجود دارد این است که در پی بروز هر گونه عیبی در سیستم قدرت و با توجه به نبود مقاومت، جریان خطای بسیار بزرگی در سیستم جاری می­شود. که برای مقابله با آن بررسیهایی در دست اقدام می باشد.

مناسبترین موادی که در ابررساناها مورد استفاده قرار می گیرند، نیوبیوم خالص و نیوبیوم- قلع با دماهای بحرانی نزدیک به K5/9  و K4.18  می باشد. با توجه به اینکه جریان تنها در یک لایه بسیار نازک سطحی (0.1µm) جاری می شود، لازم نیست تا کل هادی از جنس همان لایه نازک ساخته شود. بنابراین اگر نیوبیوم یا آلیاژهای آن را به میزان 10 تا 100 میکرومتر بر روی فلز پایه ای مانند مس یا آلومینیوم بنشانند یک ابررسانا شکل می گیرد. فلزات پایه باید طوری باشند که میدانهای مغناطیسی هادی نتواند از آنها بگذردو همچنین از ایجاد تلفاتوابسته به جریانهای سرگردان جلوگیری کند. در این راستا آلومینیوم باغ درجه خلوص 999/99 درصد ماده مناسبی است چون مقاومت ویژه d.c آن در نقطه جوش هلیوم (4k) به 1/5*10^-9 اهم می رسد.

از شركت سرويس دهنده ترانسفورماتور ، DYNEX اغلب اين پرسش مي شود كه آيا يك تانك روغن ترانسفورماتور بايد تحت فشار باشد يا درحالت خلأ نگهداري شود و يا اصلا" چنين موضوعي اهميت دارد؟

نشتي در اثر تلفات فشار (مثبت يا منفي) بوجود مي آيد. در يك ترانسفورماتور تحت فشار در صورت ايجاد نشتي احتمال اينكه روغن از تانك با فشار خارج گردد خيلي بيشتر مي باشد. روغن ريزي حادثه ناخوشايندي مي باشد زيرا روغن هاي بكاررفته آلوده كننده مي باشند و گاهي سبب مشكلات زيست محيطي مي گردند. وقتي تانك ترانسفور تحت فشار باشد كشيدن يك نمونه روغن راحتتر است و در اثر نشتي آلودگيها به داخل ترانسفورماتور كشيده نمي شوند.

اثرات فشارمنفي

اگر از يك تانك ترانسفورماتور كه در خلأ نگهداري مي شود يك نمونه روغن كشيده شود، چه اتفاقي خواهد افتاد؟

روغن نمونه معمولا" از كف تانك كشيده مي شود (غير از آسكارل ) هنگامي كه شير باز مي شود ممكن است كه هوا به داخل تانك كشيده شود. اگر هوا بوسيله رطوبت، گرد و غبار، يا ناخالصي ها آلوده باشد، روغن مي تواند آلوده گردد حتي اگر براي فقط يك مدت زمان كوتاه باشد. همچنين اين امكان را فراهم مي آورد تا يك حباب هوا درون روغن حركت كند و اين مي تواند بطور لحظه اي قدرت دي الكتريك متوسط بين دو نقطه در جايي كه يك اختلاف پتانسيل بالا وجود دارد را ضعيف كند كه در نتيجه آن ممكن است يك جرقه الكتريكي توليد گردد.

يك ترانسفورماتور كه در فشار اتمسفر نگهداري شده بسيار خوب عمل مي كند. در حقيقت، اگر ترانسفورماتور آب بندي شده باشد، فشار داخلي با درجه حرارت بالا و پايين مي رود و اين فقط به واسطه انبساط حرارتي گازهاي داخلي ( هوا، نيتروژن يا هر آنچه داخل آن است ) ، روغن و خود تانك ترانس مي باشد و دستگاه كاملا"بطور رضايت بخشي از همه جهت وبر اساس طول عمر مورد انتظار عمل خواهد كرد.

وضع نهايي مشخص شده بوسيله DYNEX نشان مي دهد كه يك فشار مثبت نسبتا" كم از 1 تا 2 پوند در هر اينچ مربع مطلوب است. در حاليكه اين ميزان فشار سبب صدمه ديدن گاسكت (واشر) و ايجاد نشتي نمي گردد . استخراج نمونه هاي روغن براي تجزيه هاي پريوديك معين جهت تشخيص علائم آغازين خطاهاي داخلي بآساني انجام مي گيرد و بوسيله كنترل فشار علايم نشتي ها مي تواند تشخيص داده شود. همچنين اگر چنانچه يك نشتي گسترش يابد، احتمال اينكه ناخالصيهايي از محيط اطراف به داخل وارد گردند كمتر است. در اين حالت نشتي هاي روغن ترانسفورماتور مي توانند برطرف گردند و اين كار هزينه كمتري نسبت به تعويض يا تعمير ترانسفورماتور دارد.

بررسي نشتي ها:

1-       گيج فشار را در اول هفته عملكرد ترانسفورماتور در طول روز بررسي كنيد. اگر گيج فشار- خلأ در صفر بماند، نشان دهنده خطاي آب بندي است. اگر ترانسفورماتور را نمي توان بي برق نمود. دقت كنيد كه به قسمتهاي زنده آن مانند ترمينالهاي بوشينگ و هاديهاي آن نزديك نشويد.

2-       نيتروژن يا هواي خشك را بطور آهسته در فشار پايين اضافه كنيد تا گيج 5 PSI را نشان دهد. بوسيله يك برس، محلول آب صابون به كليه قسمتهاي بالاي سطح مايع استعمال كنيد. حبابهاي كوچك محلهاي نشتي را مشخص مي نمايند.

3-       بعد از اينكه نشتي تعمير شد، نيتروژن با هواي خشك باندازه كافي اضافه كنيد تا فشار هوا به 0.5 PSI برسد ( دماي مايع بالا ). جهت بدست آوردن فشار نرمال در دماهاي ديگر، مي توان از منحني زير استفاده كرد.

 

منبع :     سايت خبري شركت dynex

آدرآدرس :  http://www.dynex.com   

 

 

شكست الكتريكي اتصالي به هنگام جدا كردن آرنج كابل هاي توزيع ( اتصالات قابل جدا شدن كابل ها ) از بوشينگ ها و كلاهك هاي عايقي  و همچنين كليد زني هاي معمول در بهره برداري كه با قطع جريان بار كم يا جريان شارژ كابل توام است ، فراوان اتفاق مي افتد. در اين ميان بويژه وقوع شكست الكتريكي هنگام برداشتن كلاهك هاي عايقي،  سوال برانگيز است چون اصولا با اين كار جرياني قطع نمي شود. به دليل نزديكي  پرسنل بهره بردار به محل وقوع اين نوع اتصالي ها، اهميت و خطر مسأله مورد توجه مي باشد. همچنين قطع برق  مشتركين و صرف هزينه هاي لازم براي تعويض قطعات و زمان گروه تعميرات، از ديگر نتايج منفي اين نوع خطاها به حساب مي آيند. كارشناسان دليل اصلي شكست الكتريكي مزبور را ناشي از پديده خلاء جزئي مي دانند. برداشتن كلاهك عايقي، يا اتصال جداشونده ( آرنج ) حجم هواي داخل آرنج كابل را افزايش ميدهد، اين امر باعث ايجاد خلاء جزئي مي شود كه قدرت دي الكتريك هوا را كاهش مي دهد. در اين راستا سازندگان معروف با تجديدنظر در طراحي بعضي از اجزاء نسبت به كاهش اثر پديده خلاء جزئي اقدام كرده اند.

گروه تحقيق، بهره برداري و آزمايش سيستم هاي توزيع (Dstar)، مجموعه تحقيقات و آزمايشهايي را از سال 1995 در زمينه شناخت دلائل اينگونه اتصالي ها آغاز كرده است. بعضي از شكست ها در شرايطي رخ داده اند كه در آنها تئوري خلاء جزئي قابل توجيه نيست. از جمله در مواردي شكست الكتريكي بعد از جدا شدن آرنج از بوشينگ و در شرايطي كه ميزان خطا جزئي در حد فاصل دو قطعه يكسان بوده، رخ داده است. از اين رو بدليل مخفي ماندن دلايل ريشه اي و اصلي وقوع اين جرقه ها و شكست ها، بايد اطلاعات بيشتري از عملكرد قطعه بدست آيد.

بر اين  اساس  Dstar يك پروژه دو ساله را به منظور جمع آوري و پردازش گزارش هاي مربوط به نقص اتصالات جدا شونده در كابلها به مورد اجراء گذاشته است. در اين راستا يك فرم مخصوص در وب سايت شركت   Dstar  http://www.dstar.org/  قرار داده شده است تا شركت هاي برق با وارد كردن اطلاعات و تجربيات عملي خود در زمينه نقص اتصالات مذكور، در انجام اين پروژه، سهيم شوند.

بررسي و تحليل اطلاعات جمع آوري شده بر اساس داده هاي كارشناسان صنعت برق و نتايج بدست آمده از آزمايشهاي انجام گرفته توسط Dstar مي باشد. اطلاعات قابل جمع آوري بايد شامل كليه شرايط بهره برداري و محيطي باشد. براي حفاظت كابل در مقابل پديده خلاء جزئي در ناحيه اتصلال جداشونده آنها اخيراً شركت Hubbell  در آمريكا يك رينگ فلزي مخصوص را طراحي و عرضه نموده است كه  با قرار دادن آن در محل آرنج كابل از وقوع پديده شكست الكتريكي بواسطه خلاء جزئي جلوگيري مي نمايد.

علاوه بر اين كميته هاديهاي عايقي بخش قدرت IEEE  اقدام به اصلاح استانداردهاي مربوطه كرده است. طبق   استاندارد   IEEE 386  ، آرنج ها و بوشينگ ها بايد از نظر ايمني در برابر قطع بارهاي مجاز آزمايش شوند، اما استانداردهاي  موجود راهي براي آزمايش اين تجهيزات تحت شرايط بي باري يا بار كم ارائه نمي دهند.

  منابع :   مجله T&D - فوريه 2000 – آكوست 1999  ، مؤسسه   Dstar

آدرس :http://www.tdworld.com/ , www.dstar.org

 

حادثه يك اتفاق يا رويداد ناخواسته ، پيش بيني نشده و برنامه ريزي نشده است. حوادث به خودي خود اتفاق نمي­افتند بلكه عواملي سبب ايجاد آنها مي­شوند . اعمال ناايمن و شرايط ناايمن ، سبب بوقوع پيوستن حوادث مي­شود كه نتيجه آن مي­تواند اختلال در روند كاري ، خسارت به اموال يا آسيب ديدن افراد باشد. فرد مصدوم نه تنها ممكن است از درد ، معلوليت و از كارافتادگي همچنين زيانهاي مالي رنج ببرد ، بلكه گاهي اوقات حوادث منجر به فوت مي­شوند. اثرات يك مصدوميت ممكن است هميشه موقتي و زودگذر نباشد ، بلكه مي­تواند موجب آسيب طولاني مدت در زندگي شخصي يا فعاليتهاي اجتماعي افراد شود و نيز فشار قابل توجهي بر خانواده فرد مصدوم وارد كند ، بعلاوه حوادث نيروي انساني موجبات بروز تألمات روحي و كاهش روحيه و راندمان كاري همكاران فرد حادثه ديده را فراهم مي­نمايد. زيانهاي مالي مستقيم و غيرمستقيم ناشي از هر حادثه (هزينه­هاي مستقيم پرداختي از سوي سازمان در قبال فرد حادثه­ديده ، پايين آمدن راندمان كاري سازمان و كند شدن روند توليد يا ارائه خدمات ، مراجعات مكرر به نهادهاي قانوني ذيربط جهت پاسخگويي در قبال حادثه و ...) سنگين و در برخي موارد جبران­ناپذير است.

       با توجه به گستردگي شبكه در سطح معابر شهري و روستايي ، مشغول به كار بودن گروههاي اجرايي مختلف از قبيل عمليات ، اتفاقات ، تعميرات و نوسازي و ... در نقاط متعدد روي شبكه و عدم وجود هماهنگيهاي لازم بين گروههاي مزبور همچنين عدم شناخت كامل مشتركين از شبكه­هاي برق و خطرات آن ، اقدام به انشعاب­گيري غير مجاز از شبكه جهت جشنها ، اعياد و به هر دليلي كه امكان برقراري انشعاب مجاز ميسر نمي­باشد ، مي­تواند حادثه آفرين باشد لذا با توجه به  اهميت حفاظت از نيروي انساني به عنوان با ارزش­ترين منابع سازمان همچنين مشكلاتي كه در صورت بروز حوادث انساني گريبان­گير سازمان و ساير همكاران افراد حادثه­ديده شده و موجب اتلاف بخشي از منابع و سرمايه­هاي سازمان مي­شود ، لازم است تمهيداتي جهت كاهش حوادث اتخاذ گردد.

       در كنار مسايلي از قبيل آموزشهاي مستمر ، تهيه لوازم ايمني انفرادي و گروهي و نظارت بر استفاده از لوازم ايمني كه جزو وظايف قانوني كارفرما در قبال نيروي كار تحت امر وي مي­باشد ، همواره افزايش ضريب اطمينان و هوشياري پرسنل در مقابل حوادث اتفاقي يا اشتباهات اپراتوري از دغدغه­هاي اساسي مهندسين ايمني بوده است كه از نتايج آن در بخش برق مي­توان به نصب علائم هشدار دهنده در محل پستهاي هوايي و زميني ، نصب گارد در مقابل رله­هاي پرايمري به منظور جلوگيري از تماس ناخود آگاه افراد با رله­هاي پرايمري (كه مستقيماً تحت ولتاژ فشار متوسط بوده و داراي شرايط ظاهري فريبنده­اي مي­باشد) ، استفاده از رله‌هاي ثانويه بجاي رله­هاي پرايمري ، استفاده از دستگاههاي هشدار دهنده ميدان الكتريكي ، تكنيك كار با خط گرم (تجربه ثابت كرده است ، هنگامي­كه افراد نسبت به برقدار بودن خط آگاهي دارند ، عمليات را با احتياط بيشتر و رعايت دقيق موازين ايمني كار با خطوط گرم انجام مي­دهند و كاهش حوادث بوقوع پيوسته تحت عمليات كار با خط گرم بيانگر صحت اين ادعا مي­باشد) ، استفاده از كابلهاي خودنگهدار و ... اشاره نمود.

       يكي از مزاياي جانبي استفاده از هاديهاي روكشدار ، ارتقاء سطح ايمني تجهيزات ، عوامل بهره­بردار و مشتركين مي­باشد. وجود روكش روي هاديها سبب افزايش ضريب ايمني در مقابل تماسهاي ناخود آگاه لحظه­اي يا قرار گرفتن در ميدان الكتريكي مي­شود و اين امر مي­تواند از بروز حوادثي از اين قبيل كه در اثر بي احتياطي يا ناآگاهي افراد بوقع پيوسته و معمولاً منجر به سقوط فرد حادثه­ديده يا معلق­ماندن وي شده و سبب تشديد حادثه و در برخي موارد فوت مي­گردد ، جلوگيري نمود. بررسي آمار برق­گرفتگي مربوط به شبكه توزيع در كشورهاي جهان كه داراي هاديهاي لخت و روكشدار (هادي روكشدار و كابل خودنگهدار) هستند ، حاكي از  كاهش آمار حوادث انساني مي­باشد. به عنوان نمونه نتايج يك تحقيق در كشور انگلستان در خصوص جايگزيني هاديهاي روكشدار به­جاي هاديهاي لخت در خطوط 11 كيلولت هوايي ، نشان مي­دهد در صورت روكشدار كردن كل شبكه 11 كيلولت اين كشور ، سالانه مي­توان از مرگ 4 نفر و مصدوميت 6 نفر جلوگيري نمود. با احتساب ديه و ساير هزينه­هاي پرداختي در خصوص هر حادثه و در نظر گرفتن نرخ بهره و با تعميم محاسبات به كل دوره مفيد بهره­برداري از شبكه ، صرفاً از ديدگاه ايمني ، انجام طرح جايگزيني ، اقتصادي به­نظر نمي­رسد، هر جند صرفه­جويي حاصل از كاهش حوادث انساني نيز چندان قابل چشم پوشي نيست.

       هاديهاي خطوط هوايي ، دائماً در معرض خطر پارگي مي­باشند. عواملي از قبيل سنگيني بيش از حد (ناشي از نشستن برف و يخ روي هاديها) ، شكستگي پايه­ها در اثر برخورد وسايل نقليه ، شكستگي پايه­ها در اثر نيروهاي عرضي ناشي از باد و طوفان ، سقوط درخت بر روي شبكه ، پرتاب اشياء فلزي ، فرسودگي هادي در نقاط گره ، فرسودگي و سست بودن اتصالات و ... منجر به پارگي هاديهاي برقدار و افتادن آن روي زمين مي­گردد كه در صورت بالا بودن امپدانس اتصال و عدم قطع توسط كليدها ، هادي برقدار روي زمين باقيمانده و در اثر برخورد با عابرين يا احشام منجر به آسيبهاي شديد يا مرگ مي­گردد.
در هاديهاي روكشدار ، در صورت پاره شدن سيم و در مواردي­كه بدليل وجود روكش ، سر هادي از محل پارگي به زمين اتصال پيدا نكند ، رله­ها اتصال­كوتاه را تشخيص نداده و بدليل عدم قطع توسط كليد ، خطر برق­گرفتگي ، رهگذران را تهديد مي­نمايد. براي رفع اين معضل ، استفاده از تكنيكهايي مانند مدارهاي هشدار دهنده قطعي فاز يا رله­هاي نشان دهنده مولفه­هاي صفر و معكوس در فازهاي شبكه سه فاز مناسب مي­باشد.

 

 

  

High-voltage power lines cause low frequency electric and magnetic fields around them. Exposure is concentrated close to the lines. Thus, only a very small percentage of the Finnish population is exposed to fields generated by power lines.

In main power grid  there are three main types of high-voltage power lines. Large 400 and 220 kilovolts power lines, suspended high above, and the most important 110 kilovolt power lines, are the basis of Finland’s main power grid. Other 110 kilovolt power lines make up the so-called regional network. Smaller, 20 kilovolt, medium voltage power lines are used in a distribution network. Electric fields can be significant when it comes to exposure directly below 400 kilovolt power lines and can even exceed exposure limits for the general public. This, however,  does not restrict occasional visits to these locations for activities such as picking berries or farming and forestry work. The electric field generated by other types of power lines do not cause significant exposure.

Magnetic fields caused by power lines are only found in the direct vicinity of the lines themselves. The magnetic fields are proportionate to the current flowing through the power lines, which is at its highest in the 400 kV main power grid. Exposure limits to the general public are not exceeded even directly beneath the power lines, where, at its strongest, the field is one-fourth of the limit values. When 60-70 metres away from 400 kilovolt power lines, and 20-40 metres away from 110 kilovolt power lines, the exposure is less than one-hundredth of the 100 µT limit value for the general public. Beneath 20 kilovolt power lines, exposure is always less than one-hundredth of the limit value.

Underground cables, used in densely populated urban areas, do not generate electric fields outside the cable. Magnetic fields, however, do extend a few metres from cables at ground level.

Only people living in the direct vicinity of power lines are exposed to magnetic fields caused by the lines. In the picture above one can see the strongest magnetic fields found in the direct vicinity of 400 kilovolt power lines. When over 65 metres away from the line, the exposure is less than 1 µT.

حادثه چيست ؟

حادثه را مي توان يك اتفاق يا رويداد برنامه ريزي نشده تعريف كرد . حادثه چيزي غير منتظره و پيش بيني نشده است . در صورتيكه بخواهيم اين موضوع را بيشتر باز كنيم بايد بگوييم ، حادثه نتيجه يك رويداد ناخواسته است . حوادث به خودي خود اتفاق نمي افتد بلكه عواملي سبب ايجاد آنها
 مي شوند . اعمال ناايمن و شرايط ناايمن سبب بوقوع پيوستن حوادث مي شود كه نتيجه آن مي تواند اختلال در روند كاري ، خسارت به اموال يا آسيب ديدن افراد باشد .

وقوع هر حادثه داراي يك يا چند دليل مشخص است. كارفرما ، مسئول برقراري ايمني در محيط كار بوده و بايد اقدامات لازم را در جهت جلوگيري از وقوع يا تكرار مجدد حوادث بكار گيرد .

شناسايي دليل ، مكان و چگونگي وقوع حوادث ، اولين اقدام براي پي بردن به علل حوادث و انجام اقدامات پيشگيرانه مي باشد  ، در صورتيكه با شناسايي علل و شرايط وقوع حادثه ، بطور موثرتري
مي توان از بروز ساير حوادث مشابه پيشگيري نمود.

 

چرا از حوادث پيشگيري كنيم ؟

حوادث نه تنها ميتواند سبب ابتلاء فرد مصدوم به درد ، معلوليت ، از كارافتادگي و زيان مالي گردد ، بلكه گاهي اوقات ممكن است به مرگ فرد مصدوم منتهب گردد. اثرات يك مصدوميت هميشه موقتي و زودگذر نبوده و گاهي مي تواند موجب آسيب ديدگي طولاني در زندگي شخصي يا فعاليتهاي اجتماعي افراد شده و فشار قابل توجهي بر خانواده فرد مصدوم وارد كند .

كاركنان بايد نسبت به روشهاي پيشگيري از حوادث آْگاهي داشته باشند ، زيرا هزينه هاي مستقيم و غير مستقيمي كه حوادث در بردارند ، مي توانند موقعيت كارخانه يا شركت را در عرصه رقابت ، توليد يا ارائه خدمات مطلوب به خطر اندازند . براي مثال زيانهاي مالي بدليل افزايش هزينه بيمه ، كاهش توليد يا ارائه خدمات ، اختلال در روند توليد توليد يا ارائه خدمات ، آسيب به تجهيزات كارخانه يا شبكه
خدمت رساني ، هدر رفتن زمان  و سرمايه در طول بررسي حادثه ، آموزش كاركنان جايگزين ، امكان جريمه و به خطر انداختن اعتبار كارخانه و ... مواردي هستند كه بايد به آنها توجه گردد .

با توجه به روند افزايش رقابت در بازارهاي تجاري بسياري از شركت ها اسناد مربوط به ايمني را به عنوان بخشي از تجزيه و تحليل هاي فرايندي يا پيش كيفيتي ارائه مي نمايند . مضافا درصورتيكه شركتي مورد انتخاب واقع شود ، ارزيابي عملكرد ايمني و بهداشتي آن شركت از اجزاي اصلي قرارداد خواهد بود.

اصول ايمنی:

ايمني بعنوان حفاظت انسان و كارآيي او از صدمات و پيشگيري از صدمه ديدن انسان تعريف ميشود

هدف از اجراي مقررات ايمني و دستورالعملهاي مربوطه،امكان بوجود آمدن محيط سالم است بنحوي كه كارگران بدون دغدغه خاطر و بدون ترس از خطرات صنعت بكار خود ادامه دهند.

آموزش ايمني:

در راستاي اهداف بهداشت حرفه اي آموزش از اهميت بسيار بالايي برخوردار است ، زيرا آموزش صحيح  سبب ارتقاء سطح آگاهي افراد را شده و فرهنگ ايمني و بهداشت را در بين كارگران توسعه
مي بخشد. طبيعي است كه هر اندازه آگاهي كارگر نسبت به ايمني و مسائل مربوط به آن بيشتر باشد ، ميزان ارتكاب به اعمال ناايمن كاهش مي‌يابد ، زيرا نه تنها كارگر آگاه به مسايل ايمني از خطرات بالقوه پرهيز ميكند  بلكه ساير كارگران را نيز از خطرات آگاه نموده و حتي در شرايط مخاطره آميز از
خطر كردن ساير كارگران جلوگيري مي‌نمايد.

چه وقت و چطور آموزش ايمنی و بهداشت را مطرح کنيم ؟

يكی از مسايل مهّم در مبحث آموزش ايمنی زمان و شرايط طرح آموزش ايمنی و بهداشت مي‌باشد. يكي از بهتريم زمانها بعد از آموزش بدو خدمت زماني است كه کارگران کارهای تازه ای را انجام می دهند و بايستی در مورد خطرات آن آگاهی داشته باشند . همانطور كه در بالا اشاره شد هدف آموزش ايمنی و بهداشت حرفه اي آگاه ساختن کارگران نسبت به خطرات بالقوه تحت سيستم کاری که در طول زمان کار
انجام ميدهند ميباشد ، تا بخوبی به آنها نشان داده شود که چطور کارشان را بدون به مخاطره انداختن خودشان يا ساير کارگران انجام دهند .

قبل از اينکه هر کارگری کاری را که برای او جديد است شروع کند ، کارخانه مسئوليّت فراهم کردن آموزش ايمنی برای آن شغل ويژه را دارد . بنابراين آموزش ايمنی و بهداشت برای موارد ذيل مورد نياز ميباشد:

1-     کارگر جديد

2-     کارگری که کارش تغيير کرده

3-     کارگری که شغلی را بوجود آورده

4-     شغلی که تغيير کرده

     سرپرست آگاه و ذيصلاح بهترين شخص برای آموزش ايمنی و بهداشت برای کارگراني است كه
کار تازه ای را آغاز کرده اند ، زيرا چنين فردي به بيشتر خطرات شغل تحت سرپرستی خود اشراف دارد.

    آموزش کارگر ميبايد قبل از شروع کار و شكل‌ گيري عادات كاري وي انجام يابد تا بدين وسيله عادات کاری او تحت تأثير رفتارهاي ايمن قرار گيرد:

     در خصوص کارگران جديد بکار گرفته شده كه اولين کارشان را شروع کرده اند آموزش مناسب می تواند به شکل گيری عادات کاری مفيد و ايمن که در طول زمان زندگی کاری وی ادامه داشته باشد ، کمک کند .

     در خصوص  کارگران تازه استخدام که تجربة کار قبلی دارند ، کارفرما ميبايد آنها را به مسير صحيح هدايت نمايد.

    کارگران با تجربه که برای کارهای جديد يا شغلهای تازه بوجود آمده يا تغييرات کاری با سازمان ، اختصاص يافته اند ، آموزش مناسب می تواند عادات کاری ناايمن و غير بهداشتی را که کارگران از آنها مطّلع نيستند شناسايی و تصحيح نمايد .

نكته مهم: فراهم نمودن آموزش ايمنی و بهداشت برای کارگرانيکه کار جديدي را شروع کرده اند يکی از اعمال مهّم سرپرستی می باشد .

ايمني در كار :

حفاظت فردي:

    با توجه به اينكه فرايندهاي توليد ، تغيير و تبديل وسايل و ماشين آلات موجود غالبا امكان پذيرنبوده يا بسيارمشكل است ، معقولترين اهرم مقابله با مخاطرات محيط‌­كار استفاده از لوازم حفاظت فردي مناسب مي باشد.

    لوازم حفاظت فردي طبق تعريف لوازمي است كه متناسب با نوع كار  و براي حفاظت از نيروي كار در مقابل خطرات بالقوه سيستم در اختيار فرد مجري قرار مي گيرد ، مانند كلاه ايمني ، كفش ايمني ، لباس كار و 000

    متاسفانه اغلب كارگران به علت عدم آموزش كافي و صحيح در ارتباط با استفاده از لوازم حفاظت فردي ، لوازم مذكور  را به عنوان لوازمي لوكس و غير ضروري دانسته و رد مي كنند.

    اين لوازم جهت رسيدن به 3 منظور بكار مي روند:

1-     بعنوان اقدام اساسي ايمني بروي محيط و پيرامون كارگر و آنچه گه در اختيار دارد.

2-      بعنوان ابزار كار تلقي شده كه بدون آن پرداختن به شغل مورد نظر غير ممكن است.

3-     در شرايطي كه اقدام اساسي ايمني مشكل و يا محتاج زمان مي باشد در اين صورت تنها امكان تامين شرايط ايمني براي افراد بطور موقت خواهد بود.

    لوازم ايمني انفرادي عمومي و مشترك در اغلب فعاليتها عبارتند از :

1-       كلاه ايمني Head Protective

2-     ماسك تنفسي Respirator Protective

3-     گوشي ايمني Ear Protective

4-     عينك ايمني Eye Protection

5-     دستكش ايمني Hand Protective

6-      لباس كار Body Protective

مشخصات لوازم ايمني انفرادي فوق‌الذكر بسته به شرايط كاري مختلف ، متفاوت ميباشد.

بسته به نوع كار و شرايط كاري ، لوازم ايمني انفرادي علاوه بر لوازم ياد شده استفاده ميگردد. به عنوان مثال در فعاليتهاي گروههاي عملياتي شركتهاي توزيع برق ، لوازم ايمني انفرادي عبارتنداز:

1-     كلاه ايمني برقكاران (داراي بند زير چانه و قابل تنظيم باشد)

2-     ماسك مناسب

3-     لباس كار مناسب (دو تكه – نخي- فاقد فلز)

4-     دستكش كار كف چرمي يا تمام چرم

5-     دستكش عايق فشار ضعيف با روكش محافظ

6-      دستكش عايق فشار متوسط با روكش محافظ

7-     ركاب مناسب

8-     كفش ايمني